M1:1866 — آن اثر می‌مانَدَت در اندرون / در مدیح این حالتت هست آزمون

مولانا در این بخش از مثنوی، دربارهٔ خطر پنهان ستایش دیگران و شهرت هشدار می‌دهد. او استدلال می‌کند که تعریف و تمجید، حتی اگر از روی طمع و ریا باشد، تأثیری عمیق و ماندگار بر نفس انسان می‌گذارد. ممکن است کسی با خود بگوید: «من فریب این ستایش‌ها را نمی‌خورم و می‌دانم که گوینده برای رسیدن به مقصودش این حرف‌ها را می‌زند.» اما مولانا این نگاه را ساده‌اندیشی می‌داند.

این بیت، یک «آزمون» یا راهکار عملی برای اثبات این مدعاست. می‌گوید اگر می‌خواهی بفهمی که ستایش چقدر در درونت اثر می‌گذارد، کافی است به حال خودت وقتی مورد ستایش قرار می‌گیری، دقت کنی. آن احساس شیرین، آن رضایت و غروری که در دلت ایجاد می‌شود، همان «اثر»ی است که درونت باقی می‌ماند. این حالت، هرچند خوشایند به نظر می‌رسد، اما در واقع بذر کبر و خودفریبی را در جان می‌کارد. همان‌طور که سرزنش و بدگویی اثری تلخ و سوزاننده دارد، ستایش نیز اثری شیرین اما مسموم‌کننده دارد که به مرور زمان، نفس را همچون فرعون، مغرور و طغیانگر می‌سازد.