پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۱۹۷۰
M1:1970 — در کف او خار و سایهش نیز نیست / لیکتان از حرص آن تمییز نیست
M1:1970
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
لقمان حکیم (نماد عقل و معنویت) هیچ چیز زیانباری برای عرضه ندارد، اما حرص و طمع شما برای دنیا چنان چشم بصیرتتان را کور کرده که این حقیقت را تشخیص نمیدهید و به اشتباه از او انتظار آسیب دارید.
مولانا در این بیت به تمثیل «لقمان» و «لقمه» ادامه میدهد. لقمان نماد حکمت الهی و راهنمای معنوی است و «لقمه» نماد دلبستگیهای حقیر دنیوی. سالک، به خاطر حرص و طمع به این لقمههای مادی، دچار کوری باطن شده است.
این بیت میگوید که در دست لقمان، یعنی در ذات حکمت و حقیقت، هیچ خار یا گزندی وجود ندارد. حتی «سایهاش نیز نیست»، یعنی کمترین اثری از شر و آسیب در آن یافت نمیشود. راه معنویت سراسر خیر و برکت است. مشکل از راهنما یا از خودِ راه نیست؛ مشکل از سالک است. حرص و آز («حرص») چنان بر وجود او غلبه کرده که قدرت «تمییز» و تشخیص خوب از بد را از دست داده است. او به دلیل اشتغال به خارخواریِ نفس (دنیاطلبی)، از گلستان معرفتی که لقمان عرضه میکند، غافل است و به اشتباه گمان میکند که از جانب حقیقت نیز ممکن است خاری به او برسد.
- کف
- کف دست
- لیکتان
- مخفف «لیک شما را»، یعنی: اما برای شما
- حرص
- طمع شدید، آزمندی
- تمییز
- تشخیص، توانایی جدا کردن درست از نادرست
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.