M1:1981 — این حمیرا لفظ تانیثست و جان / نام تانیثش نهند این تازیان

鲁米刚刚引用了先知穆罕默德对他妻子阿伊莎的亲切呼唤：“与我交谈吧，哦，胡美拉（Ḥumayrāʾ，意为‘红润脸颊的小姑娘’)！”这句呼唤象征着神圣智慧对人类灵魂的深情召唤。

然而，听者可能会因“胡美拉”是一个女性昵称而产生误解，认为灵魂本质上是阴柔或次等的。鲁米在此处澄清：这纯粹是语法问题。在阿拉伯语中，不仅“胡美拉”这个词是阴性，连“灵魂”（jān）这个概念，阿拉伯人也用阴性名词来指代。这只是语言的约定俗成，就像汉语中“她”可以指代月亮或大地一样。

这节诗是一个重要的过渡，它借用语言学的观察，将讨论从先知与阿伊莎的个人关系，提升到关于灵魂本性的普遍哲学层面。鲁米紧接着就会阐明，真正的灵魂（rūḥ）超越了世俗的性别划分，既非男也非女，它属于一个更高的实存维度。

در ابیات قبل، مولانا به حدیث مشهور «کَلّمینی یا حمیراء» («با من سخن بگو ای حمیرا») اشاره می‌کند که در آن پیامبر اسلام با این نام محبت‌آمیز، همسرش عایشه را خطاب قرار می‌دهد. در نگاه عرفانی مولانا، این گفتگو نمادی از ارتباط میان وجه الهی (نماد مردانگی) و روح انسانی (نماد زنانگی) است.

مولانا پیشاپیش به یک ایراد احتمالی پاسخ می‌دهد. ممکن است کسی بگوید که «حمیرا» نامی زنانه است و روح را نمی‌توان با آن یکی دانست. مولانا در این بیت توضیح می‌دهد که این فقط یک قرارداد زبانی است. واژه‌ی «حمیرا» مؤنث است و «تازیان» (عرب‌ها) نیز برای «جان» یا «نفس» از واژه‌ای مؤنث استفاده می‌کنند.

اما همان‌طور که در بیت بعدی روشن می‌کند («لیک از تأنیث جان را باک نیست / روح را با مرد و زن اشراک نیست»)، این مؤنث بودنِ لفظی، به معنای زن بودنِ ماهیتِ روح نیست. روح متعالی و الهی، از جنسیت و دوگانگی‌های این جهانی فراتر است. بنابراین، استفاده از یک واژه‌ی مؤنث برای اشاره به آن، نباید ما را از درک حقیقتِ فراجنسیتی آن باز دارد.