پڑھیے› دفتر ۱› اس حدیث کی بیان میں کہ بے شک تمہارے رب کے لیے تمہارے زمانے کے دنوں میں خاص رحمتیں ہیں، خبردار ان کی طرف متوجہ ہو جاؤ› بیت ۱۹۸۷
M1:1987 — چون شکر گردی ز تاثیر وفا / پس شکر کی از شکر باشد جدا
M1:1987
معنی و شرح · به زبانِ تو — آپ کی زبان · AI
این بیت تفاوت میان شیرین شدن با شکر (داشتن صفتی عاریهای) و خودِ شکر شدن (تبدیل ماهیت) را بیان میکند؛ وقتی سالک در اثر وفاداری به معشوق، وجودش با او یکی میشود، دیگر جدایی معنا ندارد.
مولانا در ابیات پیشین، میان دو حالت تمایز قائل میشود: یکی آنکه شیرینیِ تو ناشی از چیزی بیرونی (شکر) باشد که در این صورت، ممکن است آن منبع شیرینی از تو گرفته شود و تو دوباره تلخ شوی. این حالت، معرفت و حالی است که عاریهای و ناپایدار است.
اما حالت دوم که در این بیت توصیف میشود، وضعیتی است که در آن، فرد در اثر «وفا» و پایداری در مسیر معنوی، دچار دگرگونی ماهوی میشود. او دیگر «شیرینشده با شکر» نیست، بلکه خود به «شکر» تبدیل شده است. این «وفا» به معنای ثبات قدم در عشق و بندگی است که جوهر وجودی سالک را تغییر میدهد. در این مقام، دیگر دوگانگی میان عاشق و معشوق یا سالک و حقیقت از میان برمیخیزد. پرسش «شکر کی از شکر باشد جدا؟» یک پرسش انکاری است؛ یعنی هرگز جدا نمیشود. این مرحله، همان مقام «اتحاد» یا «فنا» در عرفان است که در آن، جدایی و غیبت متصور نیست، زیرا وجود سالک عین وجود معشوق گشته است.
- تاثیر
- اثرگذاری، نفوذ
- وفا
- پایبندی به عهد، وفاداری، ثبات قدم در راه عشق
- کی
- چگونه، چه وقت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.