M1:2710 — گفت زن صدق آن بود کز بود خویش / پاک برخیزی تو از مجهود خویش

این بیت در داستان مرد عرب بادیه‌نشین قرار دارد که می‌خواهد کوزه‌ی آب باران، یعنی تمام سرمایه‌اش، را به خلیفه‌ی بغداد هدیه کند. همسر او با این سخن، عمل شوهرش را تشویق می‌کند و به آن معنایی عمیق‌تر می‌بخشد.

در اینجا، «صدق» صرفاً به معنای راستگویی نیست، بلکه یک اصطلاح عرفانی است که به معنای خلوص نیت و مطابقت کامل درون و بیرون است. صادق کسی است که در عشق و بندگی، هر چه دارد را بدون هیچ قید و شرطی فدا می‌کند. زن به شوهرش یادآوری می‌کند که ارزش هدیه‌ی او نه در خودِ آب، بلکه در این است که او «همه‌ی» دارایی و توانش (مجهود خویش) را تقدیم می‌کند. این عمل، نماد تسلیم و ایثار کامل بنده در برابر معشوق ازلی (خداوند) است.

مولانا این داستان ساده را به تمثیلی از رابطه‌ی انسان با خدا تبدیل می‌کند. کوزه‌ی آب باران، نماد دستاوردها، توانایی‌ها و کل دارایی معنوی و مادی انسان است. بخشیدنِ آن به «شاهنشاه» (خلیفه در ظاهر، و خداوند در باطن) به این معناست که سالک باید از هرچه دارد، حتی از تلاش و کوشش خود، دست بشوید و همه را متعلق به او بداند. اوج بندگی، برخاستن از «بودِ خویش» است؛ یعنی رها کردن کاملِ منیت و احساس مالکیت.

This couplet is the pivot in the story of the desert Arab. He and his wife are poor, and their most precious possession is a jar of rainwater. The wife encourages him to take this, their entire material wealth, as a gift to the Caliph in Baghdad. Her words define an essential Sufi concept of sincerity (ṣidq).

Sincerity, in this context, is not merely telling the truth. It is a state of being in which one's inner state and outer action are perfectly aligned. The wife's counsel is that true devotion requires giving from one's very essence (bud-e khwish) and with one's total effort (majhud-e khwish). It means to “rise up” (bar-khizi) and offer everything, detaching completely from the gift and the self that gives it. The value of the gift is not in its objective worth—which, as the reader knows, is nil in Baghdad where the Tigris flows—but in the totality of the giver's sacrifice.

Rumi will later allegorize this humble jar of rainwater as the human body and its limited senses, offered to God. This beyt establishes the ethical foundation for that allegory: the only gift worthy of the Divine is the complete offering of one's own limited existence.