M1:2721 — لوله‌ها بر بند و پر دارش ز خم / گفت غضوا عن هوا ابصارکم

این بیت در ادامهٔ تمثیل «کوزهٔ تن» و «آب حواس» آمده است. مولانا انسان را به کوزه‌ای تشبیه می‌کند که پنج لوله (حواس پنجگانه) دارد. او می‌گوید برای اینکه این کوزه از «خُم» معرفت الهی و دریای معنا پر شود، ابتدا باید این لوله‌ها را بست.

بستن لوله‌ها به معنای قطع کامل ارتباط با جهان نیست، بلکه به معنای کنترل ورودی‌های حواس از آلودگی‌های نفسانی و هوا و هوس است. مولانا این مفهوم را با نیمهٔ دوم بیت، که به زبان عربی و با اشاره به آیهٔ قرآن آمده، تقویت می‌کند: «غُضّوا عَن هَویٰ أبصارَکُم» یعنی «چشمانتان را از هوس‌رانی فرو بندید». این عبارت، فرمان قرآنی «غض بصر» (فرو بستن چشم از نگاه حرام) را به یک اصل کلی عرفانی تعمیم می‌دهد: کنترل تمام حواس از هر آنچه نفسانی و غیرالهی است.

در داستان مرد عرب بادیه‌نشین، این بیت به این نکته اشاره دارد که اگر او حواس خود را از تصورات محدود و خواسته‌های نفسانی‌اش (هدیه بردن آب ناچیز به خلیفه) می‌بست، می‌توانست به جای آن کوزهٔ کوچک، وجودش را از دریای بیکران حقیقت (مانند رود دجله در بغداد) پر کند. این عمل، مقدمه‌ای برای پاک شدن و ارزشمند شدن «هدیه» وجود انسان در پیشگاه الهی است.

This couplet marks a crucial shift in the story of the Bedouin's gift. Rumi has just established the human body as a jar (کوزه) with five pipes (لوله)—the five senses. The water inside is our sensory experience, often brackish and limited. Now, he introduces the core Sufi practice required for spiritual transformation.

The first line is a direct command: seal the pipes of the senses. This isn't about ascetic self-denial but about redirecting one's focus. The senses, when left open to the world, constantly draw in worldly data and feed our egoistic desires. To receive the pure 'water' of divine knowledge from the infinite source (the خم, or vat), these external inlets must be managed. It is an act of turning inward, away from the flood of external stimuli, to create a space that can be filled from a higher source.

The second line grounds this command in sacred authority by quoting an Arabic phrase that echoes the Qur'anic injunction to "lower the gaze" (ghuḍḍū abṣārakum), explicitly linking it to subduing worldly passion (hawā). By closing the 'pipes' of the senses, the spiritual seeker is obeying a divine imperative to turn away from the distractions of the lower self. This act of spiritual discipline is the prerequisite for the 'jar' of the self to be filled not with its own salty water, but with the endless, sweet water of the divine ocean.