M1:2755 — چون گدا آیینهٔ جودست هان / دم بود بر روی آیینه زیان

در این بخش، مولانا رابطهٔ میان «بخشنده» و «نیازمند» را توضیح می‌دهد. او این رابطه را به نسبت میان «صورت زیبا» و «آینه» تشبیه می‌کند. همان‌طور که زیبایی یک چهره در آینه نمایان می‌شود، صفتِ «جود» و بخشندگی خداوند (یا انسان بخشنده) نیز از طریق وجود یک «گدا» یا نیازمند است که به ظهور می‌رسد. بدون نیازمند، بخشندگی معنا و مصداقی ندارد.

این بیت، نتیجهٔ منطقی این تشبیه است. اگر بپذیریم که نیازمند همچون آینه‌ای برای صفتِ جود است، پس باید با این آینه با احتیاط و احترام رفتار کرد. «دم» یا نَفَس کشیدن روی آینه، آن را کدر و بخارگرفته می‌کند و مانع از بازتاب شفاف تصویر می‌شود. در اینجا، «دم» نماد هرگونه رفتار یا سخن آزاردهنده‌ای است که از سوی بخشنده سر می‌زند؛ مانند منت گذاشتن، تحقیر کردن، یا با تندی و بی‌احترامی با نیازمند سخن گفتن. مولانا هشدار می‌دهد که چنین رفتاری، «آینهٔ جود» را تیره می‌کند و به اصلِ عملِ بخشش آسیب می‌زند. این بیت مستقیماً به آیهٔ قرآن در سورهٔ «والضحی» اشاره دارد که خداوند به پیامبر می‌فرماید: «فَأَمَّا الْيَتِيمَ فَلَا تَقْهَرْ * وَأَمَّا السَّائِلَ فَلَا تَنْهَرْ» (پس یتیم را خوار مدار و درخواست‌کننده را مران).

بنابراین، پیام اصلی این است که احترام به نیازمند، شرطِ کمالِ بخشندگی است و هرگونه تحقیری، این عمل معنوی را ناقص و بی‌ارزش می‌سازد.