M1:2788 — ای همه ینظر بنور الله شده / بهر بخشش از بر شه آمده

این بیت بخشی از ستایش پرشور مردی بادیه‌نشین است که به دربار خلیفه آمده و پیش از دیدن خودِ خلیفه، مسحور جلال و شکوه معنوی درباریان او شده است.

مصرع اول، «ای همه ینظر بنور الله شده»، اشاره‌ای مستقیم به حدیث مشهور «اتَّقُوا فِرَاسَةَ الْمُؤْمِنِ فَإِنَّهُ یَنْظُرُ بِنُورِ اللَّهِ» (از فراست و بصیرت مؤمن برحذر باشید که او با نور خدا می‌نگرد) دارد. اعرابی با این کلام، درباریان را صرفاً کارمندانی دنیوی نمی‌بیند، بلکه آنان را اولیای الهی و صاحب بصیرتی نافذ می‌خواند که می‌توانند باطن افراد را ببینند و نیازشان را پیش از آنکه بر زبان آورند، درک کنند. این همان اتفاقی است که در بیت‌های قبل افتاده بود: «حاجت او فهمشان شد بی مقال».

مصرع دوم، «بهر بخشش از بر شه آمده»، این تصویر معنوی را تکمیل می‌کند. این مردان بزرگ، واسطه‌های فیض و بخشش «شاه» (که هم به خلیفه و هم به خداوند اشاره دارد) هستند. آن‌ها از نزد آن منبع اصلی آمده‌اند تا کیمیای نگاه خود را بر «مس‌های اشخاص بشر» (انسان‌های معمولی) بزنند و آن‌ها را به طلا تبدیل کنند. در نگاه مولانا، انسان کامل یا مرشد، همچون این درباریان، نماینده و تجلی لطف الهی بر روی زمین است که برای هدایت و دستگیری دیگران فرستاده شده است.