Ler› Livro 1› O califa aceitando o presente e dando generosamente, com total desinteresse por aquele presente e por aquele jarro› Dístico 2870
M1:2870 — گنج مخفی بُد ز پُری چاک کرد / خاک را تابانتر از افلاک کرد
M1:2870
Significado · به زبانِ تو — Sua língua · AI
این بیت به حدیث قدسی «گنج پنهان» اشاره دارد و میگوید که خداوند از شدت کمال و میل به آشکار شدن، جهان را آفرید و با این تجلی، عالم مادی را روشنتر از عالم افلاک گردانید.
مولانا در اینجا داستان خلیفه و مرد عرب را به یک تمثیل عرفانی بزرگ پیوند میزند. خلیفه نماد خداوند و مرد عرب نماد انسان است. همانطور که لطف خلیفه از کثرت و فراوانیاش سرریز میکند، وجود الهی نیز همچون «گنجی پنهان» بود که از شدت کمال و لبریز بودن، «دوست داشت که شناخته شود» و به همین دلیل، جهان را آفرید.
این آفرینش، یک «چاک کردن» یا شکافته شدن از فرطِ پُری است؛ یک تجلی و ظهور ناگزیر از عشقی که میخواهد خود را بنمایاند. نتیجهی این تجلی آن است که «خاک»، یعنی همین جهان مادی و وجود انسان، ارزشی بینظیر مییابد و از «افلاک» یا عوالم بالاتر نیز درخشانتر و پرمعناتر میشود. چرا که این جهان، آینهای است که آن گنج پنهان را آشکار میکند و صحنهی شناخت خداوند است. این بیت، ارزش والای عالم خلقت را به عنوان بازتاب مستقیم کمالات الهی بیان میکند.
- گنج مخفی
- اشاره به حدیث قدسی «کنتُ کنزاً مخفیاً...» (من گنجی پنهان بودم...) که انگیزه آفرینش را میل خداوند به شناختهشدن بیان میکند.
- پُری
- لبریز بودن، سرشار بودن، کمال مطلق.
- چاک کرد
- شکافته شد، خود را آشکار کرد، تجلی نمود.
- افلاک
- جمعِ فَلَک، آسمانها، سپهرها.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.