Oku› Defter 1› Mahir Hristiyanların Vezirin Hilesini Anlaması› Beyit 455
M1:455 — آتش ار چه سرخرویست از شرر / تو ز فعل او سیهکاری نگر
M1:455
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
此诗节以火为例,说明不能只看事物的表象,必须审视其行为和最终结果,才能判断其真实本性。
此节诗句出自一个故事,讲述一位奸诈的维齐尔(وزیر,即大臣)伪装成基督徒,以其动听的言辞迷惑众人,暗中败坏他们的信仰。鲁米在此用了一系列比喻来揭示这种伪善。
就像前一节诗句说新铸的银币虽洁白光亮,却会弄黑手与衣裳一样,这一节诗句用“火”作比。火的焰心与火星(شرر)看起来是鲜红、明亮、充满活力的——这是它的“红脸”(سرخروی),即光鲜的外表。然而,它的“行为”(فعل)却是焚烧一切,将万物化为焦炭与灰烬。这种毁灭性的结果,鲁米称之为“黑心肠”或“黑色的行径”(سیهکاری)。
因此,鲁米告诫读者:不要被维齐尔那看似虔诚热忱的“红脸”所迷惑,要审视其言行带来的实际“效果”(اثر)。他的话语表面上催人奋进,实则削弱人的灵魂,其最终目的是带来精神上的毁灭——这才是他真正的“黑心肠”。此处的关键在于区分外表与本质,言辞与后果。
- سرخروی
- 字面意思是“红脸的”。在此处,它既指火焰的红色外观,也引申为“光彩的”、“体面的”或“看似成功的”外表。
- شرر
- 火花,火星。此处指构成火焰的闪亮、炽热的部分,是其“红脸”的来源。
- فعل
- 行为,行动,作为。在苏菲思想中,这常与“言”(قول)或“貌”(صورت)相对,强调内在本质要通过实际行动来检验。
- سیهکاری
- 字面意思是“黑色的作为”。它指邪恶的行为、罪行或导致毁灭性后果的行径,与“红脸”的光鲜外表形成鲜明对比。
این بیت هشدار میدهد که فریب ظاهر فریبندهی چیزی را نخوریم و به جای آن، به نتیجه و اثر واقعی آن توجه کنیم.
مولانا در این بخش از داستان وزیر مکار، بر تفاوت میان «ظاهر» و «باطن» یا «گفتار» و «کردار» تأکید میکند. وزیر با سخنان شیرین و ظاهری پارسا، مسیحیان را فریب میدهد، اما نیت واقعی او نابودی دین آنهاست. این بیت، این دورویی را با یک مثال روشن توضیح میدهد.
آتش از دور، با شعلههای سرخ و درخشانش، زیبا و پرانرژی به نظر میرسد («سرخروی»). اما وقتی به اثر و کارکرد آن («فعل») نگاه کنیم، نتیجهای جز سیاهی و خاکستر باقی نمیگذارد («سیهکاری»). بنابراین، برای قضاوت درست نباید به ظاهر جذاب آتش دل بست، بلکه باید به پیامد ویرانگر آن توجه کرد.
این تمثیل، قاعدهای کلی را بیان میکند: ارزش واقعی هر چیز یا هر شخص، نه در ظاهر و ادعایش، بلکه در اثری است که بر جای میگذارد. همانطور که نقرهی سفید و براق دست را سیاه میکند (بیت قبل) و برق نورانی چشم را میدزدد (بیت بعد)، سخنان زیبای وزیر نیز در عمل روح را سست و دین را تباه میسازد.
- سرخروی
- در اینجا به معنای درخشان، موفق و آبرومند؛ کنایه از ظاهر فریبنده و موجه.
- شرر
- جرقه، اخگر، شعلههای کوچک آتش.
- فعل
- کار، کردار، عمل، اثر.
- سیهکاری
- کار سیاه، عمل زشت و تباهکننده. در اینجا به معنای اثر ویرانگر و سیاه کردن است.
- نگر
- نگاه کن، ببین، توجه کن (فعل امر).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.