Oku› Defter 1› Vezirin Bu Hiledeki Zararını Beyan Etmek› Beyit 527
M1:527 — همچو شه نادان و غافل بد وزیر / پنجه میزد با قدیم ناگزیر
M1:527
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
این بیت حماقت و غفلت معنوی وزیر را بیان میکند که مانند پادشاه، از این حقیقت غافل بود که با طراحی توطئه علیه مسیحیان، در واقع با قدرت بیکران و ازلی خداوند در حال ستیز است؛ تلاشی که از ابتدا محکوم به شکست است.
این بیت در بطن داستان پادشاه یهودی و وزیر مکار او قرار دارد که برای نابودی مسیحیان نقشه کشیدهاند. مولانا در اینجا به ریشهی اصلی خطای آنها اشاره میکند. مشکل اصلی وزیر، صرفاً حیلهگری یا دشمنی او نیست، بلکه «نادانی» و «غفلت» اوست. این نادانی، جهل معنوی است؛ یعنی عدم درک این حقیقت که نیرویی که او با آن درافتاده، یک گروه انسانی نیست، بلکه ارادهی خداوند است.
تعبیر «پنجه زدن با قدیم ناگزیر» بسیار قدرتمند است. «پنجه زدن» تصویر یک درگیری مستقیم و تنبهتن را تداعی میکند، اما این مبارزه میان دو نیروی برابر نیست. یک طرف، وزیر فانی و مغرور قرار دارد و طرف دیگر «قدیم»، یعنی خداوند ازلی و ابدی که وجودش پیش از هر چیز بوده است. صفت «ناگزیر» بر حتمی بودن شکست وزیر تأکید میکند؛ او با قدرتی درگیر شده که نه میتوان از آن فرار کرد و نه میتوان بر آن چیره شد. این بیت، کل توطئهی وزیر را در چارچوب یک نبرد معنوی بزرگتر قرار میدهد و نشان میدهد که تمام نقشههای انسانی در برابر تقدیر الهی، بیاثر و ابتر است.
- قدیم
- ازلی، ابدی؛ یکی از صفات خداوند که به وجود بیابتدا و بیانتهای او اشاره دارد.
- ناگزیر
- ناچار، حتمی، چیزی که گریزی از آن نیست.
- پنجه میزد
- دست و پنجه نرم میکرد، درگیر میشد، میجنگید.
- غافل
- بیخبر، ناآگاه (در اینجا بیشتر به معنای غفلت معنوی از حقیقت).
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.