M2:1323 — فقر را از چشم و از سیمای او / دید هر چشمی که دارد نور هو

Este verso elogia a Salah al-Din Zarkub, uno de los compañeros más cercanos de Rumi, presentándolo como la encarnación viviente de la perfección espiritual. El concepto central aquí es el faqr (فقر), que en el sufismo no significa pobreza material, sino una completa indigencia y dependencia de Dios. Es el estado de quien se ha vaciado de su propio ego y voluntad, convirtiéndose en un receptáculo puro para lo divino.

Rumi afirma que esta cualidad sublime no era una doctrina que Salah al-Din enseñara con palabras, sino un estado que irradiaba visiblemente desde su ser, perceptible en su «semblante» y en sus «ojos». Sin embargo, no todo el mundo podía verlo. La capacidad de percibir esta realidad espiritual no depende de los ojos físicos, sino de tener un «ojo» interior iluminado por la «luz de Hu» (نور هو). Hu es un nombre para la Esencia Divina, trascendente e inefable. Por lo tanto, solo aquellos a quienes Dios mismo ha concedido la visión espiritual pueden reconocer a un verdadero maestro y la aniquilación del ego que este representa.

مولانا پس از توصیف انسان کامل و پخته، صلاح‌الدین زرکوب، یار و خلیفهٔ خود را به عنوان نمونه‌ای زنده و آشکار معرفی می‌کند. این بیت می‌گوید که کمال معنوی صلاح‌الدین، یعنی «فقر» عرفانی، امری درونی و پنهان نبود، بلکه در ظاهر او، در نگاه و چهره‌اش، متجلی بود.

«فقر» در اینجا به معنای تهیدستی مادی نیست، بلکه عالی‌ترین مقام عرفانی است: احساس هیچ بودن در برابر هستی مطلق خداوند. این همان «بنده نبودن و سلطان شدن» است که در بیت قبل به آن اشاره شد. انسان به این مقام رسیده، از خود تهی و از خدا پر است.

نکتهٔ کلیدی بیت در این است که این حقیقت را هر چشمی نمی‌تواند ببیند. تنها «چشمی که نور هو دارد»، یعنی چشمی که با نور معرفت الهی روشن شده و بصیرت یافته است، قادر به درک این کمال معنوی است. به عبارت دیگر، برای دیدن انسان کامل، باید خود بیننده‌ نیز از سنخ نور و معنا باشد. این بیت، هم مقام والای صلاح‌الدین را می‌ستاید و هم شرطِ دیدنِ این مقام را بیان می‌کند.