M2:1762 — چند ازین اَلفاظ و اِضْمار و مَجاز؟ / سوزْ خواهمْ سوز، با آن سوزْ ساز

این بیت بخشی از پاسخ خداوند به موسی است. موسی چوپانی را به خاطر دعاهای ساده و عاشقانه‌اش که به زبان بی‌ادبانه به نظر می‌رسید، سرزنش کرده بود. خداوند در اینجا موسی را عتاب می‌کند و به او یادآوری می‌کند که هدف اصلی از پرستش، برقراری ارتباطی صادقانه و پرشور با معبود است، نه رعایت دقیق قواعد و الفاظ.

کلماتی مانند «الفاظ»، «اضمار» و «مجاز» به فنون بلاغی و سخنوری اشاره دارند که نمایندهٔ عبادت‌های عالمانه و ظاهری هستند. خداوند اینها را کنار می‌زند و در مقابل، «سوز» را طلب می‌کند. «سوز» همان آتش عشق، اخلاص و شور درونی است که در قلب چوپان شعله‌ور بود. فرمان «با آن سوز ساز» یعنی به جای خاموش کردن این آتش با انتقادهای ظاهری، با آن همراه و هم‌نوا شو و قدرش را بدان.

پیام اصلی مولانا در این داستان این است که خداوند به قلب و حال درونی بندگانش نگاه می‌کند، نه به زبان و صورت اعمالشان. عشقی که از دل برآید، حتی اگر بیانش ناقص و خط‌آلود باشد، نزد خداوند از عبادتی بی‌روح و عالمانه که فقط به ظاهر آراسته است، ارزشمندتر است.