قرائت› دفتر ۲› بخش ۳۷ - وحی آمدن موسی را علیه السّلام در عذر آن شبان› بیت ۱۷۷۷
M2:1777 — چون که موسی این عتاب از حق شنید / در بیابان در پی چوپان دوید
M2:1777
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
وقتی موسی به خاطر رفتارش با چوپان، از سوی خداوند مورد عتاب و سرزنش قرار گرفت، برای جبران خطای خود، به سرعت در بیابان به دنبال چوپان راه افتاد.
این بیت نقطهٔ عطف داستان «موسی و شبان» است. موسی (ع) که نماد عقل، شریعت و ظاهر دین است، چوپانِ عاشق را به خاطر عبارات ساده و عاشقانهاش که به نظر کفرآمیز میآمد، به شدت سرزنش کرده بود. اما خداوند به موسی وحی میکند که راه دل از راه عقل جداست و ارزش عبادت چوپان در صداقت و سوز درون اوست، نه در آداب و الفاظ ظاهری.
در این بیت، موسی پس از شنیدن این «عتاب» الهی، بلافاصله متوجه اشتباه خود میشود. او درمییابد که با تکیه بر معیارهای ظاهری، دلی را شکسته و رابطهای خالصانه میان بنده و معبود را خدشهدار کرده است. دویدن او در بیابان، تنها یک حرکت فیزیکی نیست؛ بلکه نماد پشیمانی، تلاش برای جبران خطا، و حرکت از ساحت شریعتِ ظاهری به سوی حقیقتِ باطنی است. او که پیش از این چوپان را از خود رانده بود، اکنون با تمام وجود در پی او میدود تا پیام الهی را به او برساند: «هرچه میخواهد دل تنگت بگو». این دویدن، دویدنِ عقل به دنبال دل و دویدنِ ظاهر به دنبال باطن است.
- عتاب
- سرزنش، ملامت، توبیخ
- حق
- خداوند، حقیقت مطلق
- در پی
- به دنبالِ
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.