قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۴ - باز جواب گفتن ابلیس معاویه را› بیت ۲۶۲۱
M2:2621 — گفت ما اول فرشته بودهایم / راه طاعت را بجان پیمودهایم
M2:2621
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
ابلیس در پاسخ به معاویه، به گذشتهٔ پرشکوه خود اشاره میکند و میگوید که او در اصل فرشتهای مقرب بوده و با تمام وجود، خداوند را خالصانه عبادت میکرده است.
این بیت آغاز پاسخ ابلیس به معاویه است. او برای توجیه رفتار امروزش، به ریشههای خود بازمیگردد. ابلیس نمیگوید که از ابتدا موجودی شرور بوده، بلکه ادعا میکند که اصل و سرشت او فرشتهای و آسمانی است. او با این یادآوری، خود را یک عاشق مطرود و مغضوب معرفی میکند، نه یک دشمن ذاتی.
عبارت «بجان پیمودهایم» نشاندهندهٔ نهایت اخلاص و جدیت او در عبادت در آن دوران است. او صرفاً یک عبادتکنندهٔ معمولی نبوده، بلکه راه بندگی را با تمام هستیاش طی میکرده است. مولانا با زبان ابلیس، این نکتهٔ مهم عرفانی را بیان میکند که بزرگترین انحرافها گاهی از بزرگترین عشقها و نزدیکیها برمیخیزد. این بیت، صحنه را برای بیان یک تراژدی معنوی آماده میکند: سقوط از بالاترین مقام قرب به عمیقترین مرتبهٔ دوری.
- طاعت
- فرمانبرداری، بندگی، عبادت
- بجان
- با تمام وجود، از صمیم قلب، با جان و دل
- پیمودهایم
- طی کردهایم، راه رفتهایم، سفر کردهایم
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.