قرائت› دفتر ۲› بخش ۶۴ - باز جواب گفتن ابلیس معاویه را› بیت ۲۶۳۷
M2:2637 — فرقت از قهرش اگر آبستنست / بهر قدر وصل او دانستنست
M2:2637
شرح و معنا · به زبانِ تو — AI
جدایی و دوری از خداوند که ناشی از قهر اوست، برای این است که انسان قدر لحظات نزدیکی و وصال با او را بهتر بفهمد.
این بیت در میانهٔ گفتگوی ابلیس با معاویه آمده است. ابلیس، در کمال شگفتی، در حال دفاع از ذات مهربان خداوند است. او استدلال میکند که اصل و اساس خداوند، لطف و بخشش است و قهر و غضب او امری عارضی و سطحی است، مانند غباری بر روی طلای ناب.
مولانا از زبان ابلیس توضیح میدهد که حتی این قهر و جدایی نیز هدفی جز لطف ندارد. دوری از معشوق (خداوند) همچون یک «گوشمال» است تا روح انسان را بیدار کند. همانطور که سلامتی پس از بیماری و سیری پس از گرسنگی شیرینتر میشود، ارزش «وصال» و نزدیکی به حق نیز تنها در پرتو تجربهٔ تلخ «فراق» و دوری آشکار میگردد. بنابراین، قهر الهی نیز در نهایت ابزاری برای درک عمیقتر و قدردانی بیشتر از لطف بیپایان اوست.
- فرقت
- جدایی، دوری
- قهر
- خشم، غضب، سختگیری
- آبستنست
- باردار است، زاده شده است، ناشی شده است
- بهر
- برایِ، به خاطرِ
- قدر
- ارزش، اندازه
- وصل
- پیوستن، رسیدن، نزدیکی
گفتگو — دربارهٔ این بیت بپرس — پاسخ از دل مثنوی، با ارجاع به ابیات
گفتگوی تو تا وقتی عمومیاش نکنی، فقط روی همین دستگاه میماند.
پرسشهای خوانندگان0
هنوز پرسشی بهاشتراک گذاشته نشده — اولین نفر باش.