M2:39 — خواب بیداریست چون با دانشاست / وای بیداری که با نادان نشست
M2:39
مانا · به زبانِ تو — ستاسو ژبه · AI
خواب همراه با دانایی، از بیداری در کنار نادان برتر است؛ زیرا کیفیتِ همراهی و همنشینی، ارزشِ هر حالتی (خواب یا بیداری) را تعیین میکند.
مولانا در این بیت، ارزشهای ظاهری را معکوس میکند تا به معنایی عمیقتر اشاره کند. او با الهام از داستان «اصحاب کهف» که در ابیات پیشین به آن اشاره کرده، میگوید خوابِ یاران غار، چون برای حفظ ایمان و در پناه معرفت الهی بود، در حقیقت نوعی بیداری معنوی به شمار میرفت. در مقابل، بیداریِ دقیانوس و اطرافیانش، چون صرفِ کفر و ستم و همنشینی با جهل میشد، ارزشی نداشت و مایهی هلاکت بود.
این بیت قاعدهای کلی را بیان میکند: ارزشِ اعمال و احوال ما به نیت و همراهی آنها بستگی دارد. کنارهگیری و انزوا (که به خواب تشبیه شده) اگر برای حفظ گوهر جان و همراهی با دانش باشد، بسیار بهتر از فعالیت و حضور (بیداری) در جمعی است که انسان را به غفلت و نادانی میکشاند. این «دانش» در نگاه مولانا صرفاً علم ظاهری نیست، بلکه معرفت و آگاهی باطنی است. بنابراین، یک «خوابِ آگاهانه» بر یک «بیداریِ غافلانه» برتری دارد.
- دانش
- در اینجا به معنی معرفت، آگاهی باطنی و حکمت الهی است، نه فقط علم اکتسابی.
- وای
- افسوس، دریغا؛ عبارتی برای بیان تأسف و نکوهش.
- نشست
- نشستن، همنشینی کرد، معاشرت نمود.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.