पढ़िए› दफ़्तर 2› प्रस्तावना› शेर 46
M2:46 — بعد از آن هرجا روی مشرق شود / شرقها بر مغربت عاشق شود
M2:46
अर्थ · به زبانِ تو — आपकी भाषा · AI
هنگامی که به سرچشمهی نور معرفت در درونت دست یابی، دیگر به مکانهای جغرافیایی وابسته نیستی؛ هر جا که باشی، مرکز تابش نور خواهی بود و حتی پایان و غروب تو نیز برای دیگران سرآغاز روشنایی و عشق است.
این بیت در ادامهی تشویق سالک به تبدیل شدن به «مطلع شمس» (جایگاه طلوع خورشید معرفت) است. مولانا میگوید وقتی انسان به این مقام معنوی میرسد و نور حقیقت از درون او میتابد، دیگر مفاهیم جغرافیایی شرق و غرب برای او معنای پیشین را ندارد.
هر جا روی مشرق شود: هر مکانی که او قدم بگذارد، به مرکز تابش و روشنگری تبدیل میشود. او دیگر نیازی ندارد برای یافتن نور به «شرق» (نماد سرچشمهی روشنایی) برود؛ خود او منبع نور است.
شرقها بر مغربت عاشق شود: این مصرع ژرفای بیشتری دارد. «مغرب» (محل غروب) در اینجا میتواند به چند معنا باشد: 1. پایان و فنای تو: حتی فنا و مرگ عارف نیز منشأ الهام و عشق برای دیگران (شرقها) است. همانطور که غروب خورشید، نویدبخش طلوعی دیگر است. 2. باطن و جنبهی پنهان تو: غرب، جایی است که خورشید پنهان میشود. جنبههای پنهان و خاموش وجود تو نیز برای جویندگان نور (شرقها) جذاب و عاشقانه خواهد بود. آنها در سکوت و باطن تو نیز معنا مییابند.
در مجموع، این بیت بیانگر استقلال کامل انسان کامل از شرایط بیرونی و تبدیل شدن او به یک منبع فیض و نور معنوی است.
- مشرق
- جای طلوع خورشید؛ در اینجا نماد سرچشمهی نور و معرفت
- مغرب
- جای غروب خورشید؛ در اینجا نماد پایان، فنا، یا جنبهی پنهان و باطنی وجود
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.