M2:769 — صد هزاران طفل کشت او بی‌گناه / تا بگردد حکم و تقدیر اله

این بیت به داستان قرآنی فرعون و تلاش مذبوحانه‌اش برای مقابله با تقدیر الهی اشاره دارد. به فرعون خبر داده بودند که کودکی از بنی‌اسرائیل به دنیا خواهد آمد و پادشاهی او را سرنگون خواهد کرد. او، در نهایت غرور و جهل، تصور می‌کرد با قدرت دنیوی خود می‌تواند جلوی اراده‌ی خداوند را بگیرد.

مولانا فرعون را نماد انسانی می‌داند که به «هستی» و قدرت ظاهری خود چسبیده و از «کارگاه» غیبی خداوند که تقدیر در آن رقم می‌خورد، غافل است. کشتار وسیع کودکان بی‌گناه، اوج تلاش بیهوده‌ی او برای تغییر «حکم و تقدیر اله» است. اما این جنایت هولناک نه تنها مانع تولد موسی نشد، بلکه به شکلی طعنه‌آمیز، موسی در خانه‌ی خود فرعون پرورش یافت و همان شد که تقدیر الهی مقرر کرده بود.

این داستان در مثنوی یک تمثیل است: تلاش برای جنگیدن با قضا و قدر، ناشی از کوری نسبت به حکمت پنهان الهی است و سرانجامی جز شکست و رسوایی ندارد. مولانا نشان می‌دهد که هرچه انسان بیشتر با اراده‌ی حق بستیزد، ناآگاهانه همان تقدیر را محقق می‌کند.