Leggi› Libro 3› Paragone della fuga del credente e della sua impazienza nella tribolazione con l'agitazione e l'irrequietezza dei ceci e di altri ingredienti che bollono in una pentola e saltano fuori per scappare› Distico 4166
M3:4166 — رحمتش بر قهر از آن سابق شدست / تا که سرمایهٔ وجود آید بدست
M3:4166
Significato · به زبانِ تو — La tua lingua · AI
رحمت خداوند بر خشم او پیشی گرفته است تا انسان بتواند «سرمایهی وجود» را که برای رشد و کمال معنوی لازم است، به دست آورد و در آزمونهای الهی تاب بیاورد.
این بیت در ادامهی تمثیل نخود در دیگ جوشان، یک اصل بنیادین در عرفان مولوی را بیان میکند. نخود (نماد انسان سالک) از آتش رنج و سختیها (قهر الهی) شکایت میکند. مولوی توضیح میدهد که این سختیها برای نابودی تو نیست، بلکه برای پخته شدن و رسیدن به کمال است. اما انسان چگونه میتواند این رنج را تحمل کند؟ پاسخ در همین بیت است: خداوند ابتدا با رحمت خود به انسان «سرمایهی وجود» میبخشد.
این «سرمایه» همان لذتها، خوشیها، تواناییها و استعدادهای اولیهای است که خداوند در وجود انسان قرار داده است. همانطور که نخود در باغ از آب و آفتاب بهرهمند شده و رشد کرده (بیت ۴۱۶۴)، انسان نیز در زندگی از نعمتهای الهی برخوردار میشود. این لذتها و توانمندیها، گوشت و پوست معنوی او را میسازند. بدون این سرمایهی اولیه، انسان در برابر سختیها و آزمونها (قهر) تاب نمیآورد و از هم میپاشد.
بنابراین، تقدم رحمت بر قهر یک تدبیر حکیمانه است. ابتدا خداوند با لطف خود به ما وجود و توانایی میبخشد و سپس با آزمونها و سختیها ما را به چالش میکشد تا آن سرمایه را در راه عشق او «ایثار» کنیم و به مرتبهای بالاتر از وجود دست یابیم. این رنج، نه از روی کینه، بلکه از سر عشق و برای تکامل بخشیدن به ماست.
- سابق شدست
- پیشی گرفته است، مقدم شده است
- قهر
- خشم، غضب، تجلی جنبهی جلالی خداوند که در قالب سختی و رنج ظاهر میشود
- سرمایهٔ وجود
- اصل و اساس هستی؛ تواناییها و استعدادهای ذاتی که خداوند به موجودات میدهد تا بتوانند در مسیر کمال حرکت کنند
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.