M3:4171 — تا که مهمان باز گردد شکر ساز / پیش شه گوید ز ایثار تو باز

这句诗出自鹰嘴豆在锅中被煮沸的寓言。女主人（代表真主或精神引导者）告诉抱怨的鹰嘴豆，这番烹煮的痛苦并非惩罚，而是一种转化，是为了让它变得美味可口，能够款待一位尊贵的“宾客”（مهمان）。

此处的“宾客”象征着接受你精神成果的人，或更深层地，象征着神圣的恩典本身。你的忍耐与奉献（ایثار），即鹰嘴豆被煮熟的过程，最终会利益这位宾客。当宾客满意地离去时，他会充满“感激”（شکر ساز），并在“君王”（شه）——也就是真主的面前——“一再提起”（باز گوید）你的牺牲。这意味着你的奉献不会被遗忘，它将在神圣的临在中得到认可与赞扬。

鲁米借此说明，苏菲行者所经受的磨难与自我消融，其最终目的是服务于一个更高的目标。这种服务会带来神圣的悦纳，行者的牺牲将在灵性世界中获得永恒的价值与回报。这不仅是对个体努力的肯定，也强调了利他与奉献在精神道路上的核心地位。

این بیت در ادامه‌ی تمثیل نخودی است که در دیگ در حال جوشیدن است و از رنج خود شکوه می‌کند. مولانا از زبان آشپز (نماد خداوند یا پیر راه) به نخود پاسخ می‌دهد که این جوشیدن و سختی، تنبیه و آزار نیست، بلکه فرآیندی برای تکامل و ارزشمند شدن است.

در اینجا، «مهمان» نماد روح انسانی یا جان است که قرار است از این نخودِ پخته‌شده تغذیه کند و نیرو بگیرد. این رنج، بهایی است که نخود برای تبدیل شدن به غذایی گوارا و پیوستن به مرتبه‌ای بالاتر از وجود (یعنی حیات انسانی) می‌پردازد. بیت می‌گوید این فداکاری تو (ای نخود) بیهوده نیست؛ وقتی آن مهمان از تو بهره‌مند شود، با شکر و سپاس از تو یاد خواهد کرد.

مهم‌تر آنکه، این «مهمان» در پیشگاه «شه» (شاه، کنایه از خداوند) از ایثار و از خودگذشتگی تو سخن خواهد گفت. به عبارت دیگر، تحمل این رنج و بلا، تو را در محضر حق ستوده و ارزشمند می‌سازد. این سختی، وسیله‌ای برای رسیدن به مقامی والاست که در آن، وجود ناچیز تو مورد توجه و قدردانی در بالاترین مرتبه‌ی هستی قرار می‌گیرد.