Leer› Libro 3› La parábola de la huida del creyente y su impaciencia en la calamidad, comparada con la agitación e inquietud de los garbanzos y otras cosas necesarias en la olla hirviendo, y su intento de escapar› Verso 4173
M3:4173 — من خلیلم تو پسر پیش بچک / سر بنه انی ارانی اذبحک
M3:4173
Significado · به زبانِ تو — Tu idioma · AI
خداوند به انسان مؤمن در رنج و سختی میگوید: من همچون ابراهیم خلیل و تو مانند پسر او هستی. به این آزمایش الهی تن بده و تسلیم باش، همانطور که اسماعیل تسلیم فرمان قربانی شدن گشت.
در این بخش از مثنوی، مولانا بیقراری انسان مؤمن در برابر سختیها و بلایا را به جوشیدن و بالا و پایین پریدن نخود در دیگ تشبیه میکند. خداوند در نقش آشپز، نخود (مؤمن) را خطاب قرار میدهد و توضیح میدهد که این جوشیدن و رنج، فرآیندی برای پخته شدن، کمال یافتن و رهایی از خودی و هستی محدود است.
این بیت، اوج این تمثیل است. خداوند برای نشان دادن عمق این تسلیم عاشقانه، به یکی از بزرگترین داستانهای تسلیم در سنت ابراهیمی اشاره میکند: ماجرای قربانی کردن پسر توسط ابراهیم. او خود را در مقام «خلیل» (لقب ابراهیم به معنای دوست نزدیک خدا) و مؤمن را در جایگاه «پسر» (اسماعیل) قرار میدهد. عبارت «انی ارانی اذبحک» نقل قول مستقیم از قرآن (سوره صافات، آیه ۱۰۲) است و به رؤیای ابراهیم اشاره دارد که در آن به او فرمان داده شد پسرش را قربانی کند.
پیام اصلی این بیت، دعوت به «تسلیم محض» است. همانگونه که اسماعیل با شنیدن فرمان الهی از زبان پدرش، بیچونوچرا سر تسلیم فرود آورد، از مؤمن نیز خواسته میشود که در برابر تقدیر و آزمایشهای الهی، مقاومت نکند و با اعتماد کامل خود را به خواست پروردگار بسپارد. این «قربانی شدن» در نگاه مولانا، به معنای نابودی «نَفس» و رها شدن از خودبینی است تا انسان به حیاتی والاتر و حقیقیتر دست یابد.
- خلیل
- دوست نزدیک و صمیمی؛ لقب حضرت ابراهیم (ع) که دوست خدا بود.
- بچک
- صورت تحبیب و تصغیر «بچه»؛ فرزند کوچک و عزیز من.
- سر بنه
- سر فرود آور، تسلیم شو، اطاعت کن.
- انی ارانی اذبحک
- بخشی از آیه ۱۰۲ سوره صافات در قرآن به زبان عربی، به معنای: «همانا من در خواب میبینم که تو را ذبح میکنم».
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.