Read› Daftar 4› That slave writing another letter to the king when he did not receive an answer to his first letter› beyt 1961
M4:1961 — عقل دیگر بخشش یزدان بوَد / چشمهٔ آن در میان جان بوَد
M4:1961
Meaning · به زبانِ تو — Your language · AI
نوع دیگری از عقل وجود دارد که اکتسابی نیست، بلکه موهبتی الهی است و سرچشمهی آن از درونِ جان انسان میجوشد.
مولانا در اینجا دو نوع عقل را از هم متمایز میکند. پیش از این بیت، او از «عقل مکتسبی» یا تحصیلی سخن گفته است؛ عقلی که از طریق مطالعه، استاد و تفکر به دست میآید و مانند اطلاعاتی است که بر لوح ذهن حک میشود. اما این عقل، باری سنگین بر دوش حافظه است.
در مقابل، این بیت نوع دوم عقل را معرفی میکند: «عقل موهبتی» یا خدادادی. این عقل، دانشی نیست که از بیرون کسب شود، بلکه نوری است که خداوند مستقیماً در جان انسان میبخشد. سرچشمهی آن در بیرون از ما، در کتابها و مدارس نیست، بلکه «در میان جان» است؛ یک چشمهی جوشان و زاینده از معرفت که هرگز خشک یا فاسد نمیشود. این همان عقلی است که به شهود و دریافتهای معنوی راه میبرد و انسان را به منبع اصلی دانش، یعنی خداوند، متصل میکند. در ابیات بعدی، مولانا این عقل را به چشمهای تشبیه میکند که از درون خانه میجوشد و نیازی به جویهای آب بیرونی ندارد.
- بخشش
- هدیه، عطا، موهبت
- یزدان
- خداوند، اهورامزدا (در اینجا به معنای عام خداوند)
- بوَد
- است، میباشد (شکل کهن فعل بودن)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.