읽기› 권 5› 여주인의 노새와 음탕한 짓을 하던 여종의 이야기. 그녀는 염소나 곰처럼 사람의 음탕한 짓을 가르쳤고, 노새의 성기에 수박을 끼워 넣어 도를 넘지 않게 했다. 여주인은 그것을 알았지만, 수박의 작은 점을 보지 못했다. 여주인은 핑계를 대어 여종을 먼 곳으로 보내고, 수박 없이 노새와 결합하여 수치스럽게 죽었다. 여종은 늦게 돌아와 “오 내 사랑, 오 내 눈을 밝히는 이여! (노새의) 성기는 보았지만 수박은 보지 못했고, 남성의 것은 보았지만 그 다른 것은 보지 못했다. 모든 부족한 것은 저주받았다(كل ناقص ملعون)”고 통곡했다. 즉, 모든 부족한 시선과 이해는 저주받았다는 뜻이다. 그렇지 않으면 육체의 부족함이 명백한 자들은 자비로운 자들이며 저주받은 자들이 아니다. “맹인에게는 곤란이 없다(لیس علی الاعمی حرج)”는 구절을 읽어라. 이것은 곤란의 부정, 저주의 부정, 질책과 분노의 부정이다.› 대구 1363
M5:1363 — چه بزان کآن شهوت او را بز گرفت / بَز گرفتن گیج را نبود شگفت
M5:1363
의미 · به زبانِ تو — 당신의 언어 · AI
شهوت، آن زن را مانند بزی بیقرار و بازیگوش کرده بود؛ اما عجیب نیست که فردی سرگشته و گیج از شهوت، چنین رفتاری از خود نشان دهد.
این بیت در ادامهی توصیف حال خاتون (بانوی خانه) است که پس از فرستادن کنیزک به دنبال کاری، با خر تنها شده و از شدت شهوت، بیاختیار و هیجانزده است. مولانا حالت او را به «بز گرفتن» تشبیه میکند؛ اصطلاحی که به معنای جستوخیز کردن بیدلیل و بازیگوشی بیمهار، شبیه به رفتار بز، است.
نکتهی اصلی بیت این است که این حالت، نتیجهی طبیعی «گیج» شدن عقل است. وقتی شهوت بر کسی غلبه میکند، عقل و خرد او را سرگشته و گیج میسازد و در چنین وضعیتی، بروز رفتارهای سبکسرانه و حیوانی عجیب نیست. مولانا با این تشبیه، نشان میدهد که چگونه نیروی غریزه میتواند وقار و متانت انسانی را زایل کند و او را به سطح یک حیوان بازیگوش تنزل دهد. این بیت مقدمهای است برای ابیات بعدی که در آنها مولانا به صراحت میگوید شهوت، دل را کور و کر میکند و زشتیها را زیبا جلوه میدهد.
- بزان
- مانند بز، بزوار، در حالت جستوخیز و بیقراری بز
- بز گرفت
- دچار حالت بیقراری و جستوخیز شد، بازیگوشیاش گرفت
- گیج
- سرگشته، سردرگم، کسی که عقل و هوشش درست کار نمیکند
- شگفت
- عجیب، مایهی شگفتی و تعجب
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.