M5:2857 — که چه خواهم خورد فردا وقت خوَر / سالها اینست کار آن بقر

این بیت در میانهٔ حکایت گاوی تنها در یک جزیرهٔ سرسبز قرار دارد. این گاو هر روز تمام علفزار را می‌خورد و چاق می‌شود، اما شب‌هنگام از این ترس که «فردا چه بخورم؟» آن‌قدر غصه می‌خورد که دوباره لاغر می‌شود. صبح روز بعد، جزیره را سرسبزتر از دیروز می‌یابد، اما باز هم درس عبرت نمی‌گیرد و شب دوباره همان اضطراب به سراغش می‌آید.

مولانا با این بیت بر تکرار بی‌حاصل و ریشه‌دار بودن این نگرانی تأکید می‌کند. عبارت «سالها اینست کار آن بقر» نشان می‌دهد که این یک ترس لحظه‌ای نیست، بلکه یک عادت ذهنی ویرانگر است که با وجود شواهد فراوان مبنی بر فراوانی روزی، همچنان بر وجود گاو حاکم است. این گاو نماد «نفس» انسان است که با وجود دریافت بی‌وقفهٔ نعمت‌های الهی، همواره نگران آینده و کمبود روزی است و از همین رو، هرگز به آرامش و توکل حقیقی نمی‌رسد.

نکتهٔ اصلی داستان، که این بیت آن را فشرده می‌کند، ناتوانی در اعتماد کردن به منبع روزی است. گاو به جای آنکه از تجربهٔ سالیان خود بیاموزد که روزی‌اش هرگز قطع نشده، اسیر وهم و خیال آینده‌ای نامعلوم است. این بیت، نقطهٔ اوج این چرخهٔ باطل را به تصویر می‌کشد و زمینه را برای نتیجه‌گیری عرفانی مولانا فراهم می‌کند که این گاو، همان نفس ماست که از «خوف نان» و نگرانی برای آینده، خود را لاغر و رنجور می‌کند و از لذت حال غافل می‌ماند.