M5:3682 — تا که با مه چون شود او متصل / شکر گوید از تو با سلطان دل

مولانا در این بخش از مثنوی، افکار و حالات روحی گوناگون (چه خوشایند و چه ناخوشایند) را به مهمانانی تشبیه می‌کند که به خانه‌ی دل وارد می‌شوند. او تأکید می‌کند که باید با همه‌ی این مهمانان، حتی آن‌هایی که ظاهری «نحس» و ناخوشایند دارند، با احترام و گشاده‌رویی رفتار کرد.

این بیت نتیجه‌ی این مهمان‌نوازی را بیان می‌کند. «او» در بیت به همان «نحس» یا فکر و حالِ ناخوشایند اشاره دارد که در ابیات قبل مانند ستاره‌ای به برج دل تو وارد شده است. «مَه» (ماه) نماد اصل و منبع نورانی آن حال است و «سلطان دل» کنایه از خداوند یا حقیقت مطلق است که فرمانروای جهان درون انسان است.

منظور این است که این حالات گذرا هستند. اگر در مدتی که مهمان تو هستند، با آن‌ها صبور و مهربان باشی، وقتی دوره‌شان تمام می‌شود و به اصل خود در عالم معنا بازمی‌گردند («با مه متصل شود»)، نزد خداوند از رفتار نیک تو شهادت می‌دهند و برایت سپاس و خیر به ارمغان می‌آورند. این نگرش، رنج‌ها و افکار منفی را از دشمنان تهدیدآمیز به پیام‌آورانی تبدیل می‌کند که می‌توانند مایه‌ی برکت و رشد معنوی شوند، همان‌طور که در داستان ایوب نبی، بلا «ضیف خدا» (مهمان خدا) خوانده می‌شود.