M5:500 — در عجب درماند کین لغزش ز چیست / من نپندارم که این حالت تهیست

این بیت، واکنش پیامبر اسلام را پس از یک لغزش و زمین خوردنِ بی‌دلیل به تصویر می‌کشد. او که در راهی هموار و بی‌خطر قدم برمی‌داشت، ناگهان پایش می‌لغزد. مولانا تأکید می‌کند که پیامبر، به عنوان انسانی کامل و آگاه، این اتفاق را یک تصادف ساده نمی‌بیند. او در «عجب» و حیرت فرو می‌رود، اما این حیرت از سر نادانی نیست، بلکه از سر جستجوی معناست.

نیم‌مصرع دوم، «من نپندارم که این حالت تهیست»، کلید فهم ماجراست. این جمله نشان‌دهنده‌ی جهان‌بینی‌ای است که در آن هیچ رویدادی، به‌ویژه برای اولیای الهی، پوچ و بی‌معنا نیست. هر اتفاقی، هرچند کوچک، نشانه‌ای از یک حقیقت درونی یا یک نیروی پنهان است. لغزش پیامبر، که استوار چون کوه توصیف شده، باید علتی فراتر از موانع فیزیکی داشته باشد. این درنگ و تأمل، زمینه‌ را برای دریافت وحی و آگاهی از علت اصلی ماجرا، یعنی تأثیر «چشم بد»، فراهم می‌کند.

در نگاه عرفانی مولانا، این بیت درسی است برای سالک: باید به وقایع زندگی با چشم بصیرت نگریست و از پوسته‌ی ظاهری آن‌ها عبور کرد. یک انسان آگاه، هرگز اتفاقات را «تهی» و بی‌معنا نمی‌انگارد، بلکه همواره در جستجوی پیام و نشانه‌ای است که در پسِ پرده‌ی حوادث نهفته است.