Lesen› Buch 6› In der Interpretation dieser Überlieferung, die der Prophet ﷺ sagte: »Wessen Maulana ich bin, dessen Maulana ist auch Ali.« So spotteten die Heuchler: »Genügte es ihm nicht, dass wir ihm gehorsam und Diener waren? Er befiehlt uns auch die Dienerschaft eines unreifen Kindes!« Bis zum Ende.› Vers 4538
M6:4538 — ای گروه مؤمنان شادی کنید / همچو سرو و سوسن آزادی کنید
M6:4538
شرحِ سروش — aus seinen aufgezeichneten Masnawi-Vorlesungen
شرح
جلسهٔ 18 — [58:53:00] عشق، تیزکننده تیغ عقل است
این کدوم آزادیست؟ آزادی سیاسی که نیست. اون این حرفا اون روزگار نبوده. آزادی که انبیا برای مردم آوردن، آزادی عقله. آزادی عقل از چی؟ از دست هواها، از دست هوسها، از دست رذیلتها، از دست تعلقات ناروا. خب عشق دقیقاً همین کار رو میکنه. دقیقاً همین کار رو میکنه. این تمام این بیگانهها رو میزنه کنار و میذاره که شما عقل خالص داشته باشید، نه عقل آلوده، نه عقل ناپاک، نه عقلی که دست و پاش به زنجیر هواها و هوسها بسته شده. عقلتون بهتر به کار میافته اتفاقاً. و لذا این عشقی هم که میگیم، عقل رو کور نمیکنه. این اشتباهه. این مربوط میشود به همین عشقهای سینمایی که این روزگار خیلی هم ترویج میشه. اینا نه. اونا هم البته در یه مراتب نازل، من هیچ وقت تحقیر نمیکنم اونا رو. به قول حافظ گفت:
به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
ای اهل ایمان، از این موهبتِ رهایی که پیامبران برایتان آوردهاند شاد باشید و همچون سرو و سوسن که در باغ آزاد و سربلندند، شما نیز آزادگی پیشه کنید.
مولانا در ادامهٔ بحث «مولی» و نسبت آن با آزادی، مؤمنان را به شادی و آزادگی دعوت میکند. این آزادی، رهایی سیاسی به معنای امروزی آن نیست، بلکه آزادیای است که انبیا برای بشر به ارمغان میآورند: آزادی عقل.
این آزادی یعنی رها شدن عقل از اسارت و بندگیِ هواهای نفسانی، هوسها، رذیلتهای اخلاقی و تعلقات نادرست. وقتی عقل از این زنجیرها آزاد شود، خالص و پاک میگردد و میتواند کار خود را به درستی انجام دهد. مولانا در اینجا به طور ضمنی اشاره میکند که عشق الهی نیز همین کارکرد را دارد؛ عشق، تمام این موانع و بیگانگان را از سر راه عقل برمیدارد و آن را تیز و کارآمد میکند، نه اینکه آن را کور سازد. این برداشت با عشقهای سطحی و سینمایی که عقل را زایل میکنند، متفاوت است.
تشبیه به «سرو و سوسن» نیز به همین معنای آزادگی اشاره دارد. این گیاهان در طبیعت، رها، سربلند و قائم به ذات خود هستند و نمادی از وارستگی و عدم تعلق به شمار میروند. مؤمن نیز باید اینگونه از بند تعلقات دنیوی رها باشد.
- آزادی کنید
- آزاده باشید، آزادگی پیشه کنید
- سوسن
- نام گلی زیبا و خوشبو که در ادبیات فارسی نماد پاکی و آزادگی است
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.