Oku› Defter 6› Ömrünü zayi eden ve ölüm vaktinin o sıkışıklığında tevbe ve istiğfara başlayan gafilin, her yıl Aşure günlerinde Antakya Kapısı'nda Halep Şiîlerinin yas tutmasına benzetilmesi ve seyahatten dönen yabancı bir şairin gelip 'Bu feryat hangi yas içindir?' diye sorması› Beyit 786
M6:786 — نام او و القاب او شرحم دهید / که غریبم من شما اهل ده اید
M6:786
Anlam · به زبانِ تو — Kendi dilin · AI
شاعر غریب از عزاداران میپرسد که نام و مشخصات فردی که برایش سوگواری میکنند چیست، و دلیل بیخبری خود را غریبه بودن و آشنا نبودن با آن شهر عنوان میکند.
این بیت بخشی از داستان تمثیلی شاعری است که در روز عاشورا به شهر حلب میرسد و با دیدن شیون و زاری شیعیان، گمان میکند بزرگ و رئیسی از شهر از دنیا رفته است. او که به دنبال کسب درآمد از راه شاعری است، با کنجکاوی از مردم میخواهد هویت متوفی را برایش آشکار کنند تا بتواند برای او مرثیهای بسراید.
نکتهٔ اصلی در این بیت، تضاد میان «غریب» و «اهل ده» است. شاعر، نمایندهٔ فردی است که از یک حقیقت بزرگ و تاریخی بیخبر است و وقایع را صرفاً از دیدگاه مادی و روزمرهٔ خود (مرگ یک رئیس محلی) میبیند. در مقابل، «اهل ده» یا مردم شهر، کسانی هستند که با آن حقیقت (شهادت امام حسین) آشنایند و در بطن آن ماجرا زندگی میکنند. این بیت، صحنه را برای پاسخ تکاندهندهای که در ابیات بعدی میآید آماده میکند؛ پاسخی که جهل عمیق شاعر را نسبت به واقعهای که قرنها پیش رخ داده اما برای مؤمنان همچنان زنده و حاضر است، آشکار میسازد.
مولانا از این داستان استفاده میکند تا غفلت انسان از حقایق معنوی را به تصویر بکشد. همانطور که این شاعر از حقیقت عاشورا بیخبر است و آن را با یک اتفاق پیش پا افتاده اشتباه میگیرد، بسیاری از مردم نیز عمر خود را در غفلت از مسائل اساسی روح و معنا میگذرانند و تنها در لحظهٔ مرگ به فکر توبه و جبران میافتند.
- شرحم دهید
- برایم توضیح دهید، برایم بازگو کنید
- غریبم
- بیگانه هستم، اهل اینجا نیستم
- اهل ده
- اهل این آبادی، بومی، ساکن اینجا
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.