পড়ুন› দফতর ৫› সেই দাসীর গল্প যে খাতুনের গাধার সাথে যৌনতায় লিপ্ত ছিল এবং তাকে ছাগল ও ভালুকের মতো মানুষের মতো যৌনতায় অভ্যস্ত করেছিল, আর গাধার লিঙ্গে একটি লাউ প্রবেশ করিয়ে রাখত যাতে সীমা অতিক্রম না হয়। খাতুন তা জানতে পারলেন, কিন্তু লাউয়ের সূক্ষ্মতা দেখতে পেলেন না। তিনি অজুহাত দেখিয়ে দাসীকে দূরে পাঠিয়ে দিলেন এবং গাধার সাথে লাউ ছাড়াই মিলিত হলেন এবং অপমানে ধ্বংস হলেন। দাসী রাতে ফিরে এলো এবং শোক করে বলল, 'ও আমার প্রাণ, ও আমার চোখের আলো! তুমি পুরুষাঙ্গ দেখলে, কিন্তু লাউ দেখলে না; তুমি লিঙ্গ দেখলে, কিন্তু অন্যটি দেখলে না।' 'কুল্লা নাকিস মালউন' অর্থাৎ, 'প্রত্যেক অসম্পূর্ণ দৃষ্টি ও বোধ অভিশপ্ত'। তা না হলে, দৃশ্যত অসম্পূর্ণ দেহাবয়ব যাদের, তারা অভিশপ্ত নয়, বরং রহমতপ্রাপ্ত। তোমরা পড়ো, 'অন্ধের উপর কোনো দোষ নেই'—এখানে দোষ, অভিশাপ, তিরস্কার ও ক্রোধের অস্বীকৃতি রয়েছে।› দ্বিপদী ১৩৫৩
M5:1353 — چونک با جاروب در را وا گشاد / گفت خاتون زیر لب کای اوستاد
M5:1353
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
وقتی کنیزک برای پنهان کردن کارش، با جارویی در دست در را باز کرد، خاتون که از ماجرا خبر داشت، با کنایه و تمسخر زیر لب او را «استاد» خطاب کرد.
این بیت لحظهای از رویارویی پنهانی میان خاتون و کنیزکش را به تصویر میکشد. خاتون که از رابطهٔ پنهانی کنیزک با خر آگاه شده و از روی حسادت در کمین او بوده، اکنون شاهد تلاش ناشیانهٔ او برای عادی جلوه دادن اوضاع است. کنیزک با جارویی در دست ظاهر میشود تا وانمود کند مشغول نظافت بوده است.
واکنش خاتون، یعنی «کای اوستاد» گفتن، طعنهای چندلایه است. از یک سو، او مهارت کنیزک در تربیت خر و صحنهسازی را به تمسخر میگیرد و او را استاد این کارهای پنهانی میخواند. از سوی دیگر، این کلمه حاکی از خشم و حسادت فروخوردهٔ خاتون است. او که خود را مالک و صاحب حق میداند، اکنون در برابر «استادی» کنیزک احساس حقارت میکند. این عبارت که «زیر لب» گفته میشود، نشاندهندهٔ آغاز یک نقشهٔ انتقامجویانه است که در سکوت و حیله شکل میگیرد و به فاجعهٔ پایانی داستان منجر خواهد شد.
- وا گشاد
- باز کرد
- خاتون
- بانوی خانه، خانم بزرگ
- کای
- مخفف «که ای»، برای ندا و خطاب
- اوستاد
- استاد، ماهر (در اینجا با طعنه به کار رفته است)
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.