পড়ুন› দফতর ৫› সেই গরুর গল্প যা এক বিশাল দ্বীপে একা থাকত। আল্লাহ তায়ালা সেই বিশাল দ্বীপকে গাছপালা ও সুগন্ধি ফুলে ভরে রাখতেন, যা ছিল গরুর খাদ্য। রাত পর্যন্ত সেই গরু সব খেয়ে ফেলত এবং পাহাড়ের মতো মোটাতাজা হয়ে যেত। রাতে সে চিন্তায় ও ভয়ে ঘুমাতে পারত না যে, 'আমি তো পুরো মাঠ চরে ফেলেছি, কাল কী খাব?' এই চিন্তায় সে রোগা হয়ে যেত। দিনের বেলায় সে কুনোর মতো উঠে দেখত যে পুরো মাঠ আগের দিনের চেয়েও সবুজ ও ঘন। আবার সে খেত এবং মোটাতাজা হয়ে যেত। আবার রাতে সেই একই চিন্তা তাকে গ্রাস করত। বছরের পর বছর সে একই জিনিস দেখছে, কিন্তু বিশ্বাস করে না।› দ্বিপদী ২৮৫৫
M5:2855 — باز زفت و فربه و لَمتُر شود / آن تنش از پیه و قوّت پُر شود
M5:2855
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
با طلوع خورشید و دیدن مرتع سرسبز، گاو دوباره با حرص و ولع میچرد و تا شب، بدنش از فرط خوردن، فربه و پر از چربی و انرژی میشود.
این بیت نقطهٔ اوج چرخهٔ روزانهٔ گاو را به تصویر میکشد. پس از آنکه شب را با غصه و ترس از گرسنگی به صبح رسانده و چون «خلال» (چوب نازک) لاغر شده، با دیدن لطف بیپایان خداوند که دشت را دوباره سبز کرده، تمام اضطرابش را فراموش میکند و با حرص و ولعی حیوانی (که مولانا آن را «جوع البقر» مینامد) به چریدن مشغول میشود.
نتیجهٔ این فراموشی و زیادهروی، فربهی و سنگینی است. مولانا با استفاده از سه واژهٔ «زفت»، «فربه» و «لمتر» بر ابعاد این چاقی اغراقآمیز تأکید میکند. این چاقی صرفاً فیزیکی نیست، بلکه نماد غرق شدن کامل در نعمتهای مادی و غفلت از منبع اصلی آن، یعنی خداوند، است. این سیری و فربهی، خود زمینه را برای اضطراب شب بعد فراهم میکند. گاو (که نماد نفس انسان است) به جای آنکه از این تجربهٔ تکرارشونده درس اعتماد و توکل بگیرد، تنها میان دو قطب ترس از نداری و حرص برای برخورداری در نوسان است.
- لَمتُر
- بسیار بزرگ، عظیمالجثه، ستبر
- زفت
- درشت، ستبر، کلفت
- پیه
- چربی حیوان
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.