পড়ুন› দফতর ৬› হিজাজের দুপুরে বেলালের 'আহাদ আহাদ' বলার গল্প, যখন তার ইহুদি মালিক বিদ্বেষবশত তাকে কাঁটাযুক্ত ডাল দিয়ে মারছিল, আর হিজাজের সূর্যের নিচে বেলালের শরীর থেকে রক্ত ঝরছিল, তবুও তার ইচ্ছার বিরুদ্ধে 'আহাদ আহাদ' শব্দ বেরিয়ে আসছিল, যেমন অন্য রোগীদের থেকে ইচ্ছার বিরুদ্ধে আর্তনাদ বের হয়। কারণ সে প্রেমের যন্ত্রণায় পূর্ণ ছিল, কাঁটার ব্যথা দূর করার দিকে তার কোনো মনোযোগ ছিল না, যেমন ফেরাউনের জাদুকররা, জুরজিস এবং আরও অসংখ্য ব্যক্তি।› দ্বিপদী ৯২৭
M6:927 — تو که یک جزوی دلا زین صدهزار / چون نباشی پیش حکمش بیقرار
M6:927
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
ای انسان، تو که ذرهای ناچیز در این جهان پهناور و شکوهمند هستی، چرا در برابر اراده و فرمان خداوند که بر تمام کائنات حاکم است، تسلیم و بیقرار نباشی؟
مولانا در این بیت، پس از توصیف انقیاد و فرمانبرداری مطلق تمام اجزای بزرگ عالم هستی - از خورشید و ماه و ستارگان گرفته تا فصلها و ابرها - روی سخن را به انسان میکند. او به دل یا جان آدمی نهیب میزند که وقتی «کلیات» و پدیدههای عظیم اینچنین در برابر ارادهٔ الهی مانند گوی در دست چوگانباز تسلیم هستند، تو که فقط «جزئی» کوچک از این مجموعهٔ بیکرانی، چگونه میتوانی از این قانون کلی مستثنا باشی و در برابر حکم او آرام و قرار داشته باشی؟
واژهٔ «بیقرار» در اینجا معنایی دوگانه و عمیق دارد. از یک سو به معنای اضطراب و بیاختیاری در برابر قدرتی قاهر است، همانطور که در بیت بعد انسان را به ستوری در دست صاحبش تشبیه میکند. از سوی دیگر، این بیقراری میتواند ناشی از شوق و عشق به آن فرمانده باشد؛ بیقراری برای یکی شدن با ارادهٔ کل و رهایی از ارادهٔ محدود و شخصی. مولانا انسان را دعوت میکند تا جایگاه حقیقی خود را درک کند: ذرهای در اقیانوس هستی که تنها راه رسیدن به آرامش حقیقیاش، تسلیم شدن به امواج ارادهٔ الهی است.
- دلا
- ای دل، خطاب به نفس و جان انسان
- زین
- مخفف «از این»
- صدهزار
- کنایه از کثرت و بیشماری موجودات و پدیدههای عالم
- حکمش
- فرمان و ارادهٔ او (خداوند)
- بیقرار
- ناآرام، مضطرب، تسلیم و بیاختیار
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.