পড়ুন› দফতর ৬› হিজাজের দুপুরে বেলালের 'আহাদ আহাদ' বলার গল্প, যখন তার ইহুদি মালিক বিদ্বেষবশত তাকে কাঁটাযুক্ত ডাল দিয়ে মারছিল, আর হিজাজের সূর্যের নিচে বেলালের শরীর থেকে রক্ত ঝরছিল, তবুও তার ইচ্ছার বিরুদ্ধে 'আহাদ আহাদ' শব্দ বেরিয়ে আসছিল, যেমন অন্য রোগীদের থেকে ইচ্ছার বিরুদ্ধে আর্তনাদ বের হয়। কারণ সে প্রেমের যন্ত্রণায় পূর্ণ ছিল, কাঁটার ব্যথা দূর করার দিকে তার কোনো মনোযোগ ছিল না, যেমন ফেরাউনের জাদুকররা, জুরজিস এবং আরও অসংখ্য ব্যক্তি।› দ্বিপদী ৯২৮
M6:928 — چون ستوری باش در حکم امیر / گه در آخر حبس گاهی در مسیر
M6:928
অর্থ · به زبانِ تو — আপনার ভাষা · AI
در برابر فرمان پروردگار، مانند چارپایی تسلیم صاحبش باش که هر حالتی را، چه در حبس و سختی و چه در حرکت و آسایش، بیچونوچرا میپذیرد.
مولانا در این بیت، انسان را به تسلیم محض در برابر ارادهٔ الهی دعوت میکند. او از تمثیل یک «ستور» (چارپا) و «امیر» (صاحب) آن استفاده میکند تا این مفهوم را روشن سازد. همانطور که یک حیوان کاملاً تحت فرمان صاحب خویش است و بیهیچ اعتراضی گاه در طویله (آخر) حبس میشود و گاه به راه و سفر (مسیر) برده میشود، سالک نیز باید در برابر تقدیر الهی چنین حالتی داشته باشد.
این بیت در ادامهٔ ابیاتی است که در آنها مولانا به حرکت جبری ستارگان، تغییر فصول و تسلیم بودن کلیات عالم در برابر قدرت خداوند اشاره میکند. او نتیجه میگیرد که اگر تمام کائنات مانند گویی در برابر چوگان ارادهٔ الهی قرار دارند، تو که جزئی کوچک از این مجموعه هستی، چرا نباید در برابر حکم او تسلیم و بیقرار باشی؟
نکتهٔ اصلی در این بیت، پذیرش هر دو حالت «قبض» (گرفتگی و سختی، مانند حبس در آخر) و «بسط» (گشایش و حرکت، مانند بودن در مسیر) است. از دیدگاه عرفانی، هر دو حالت از جانب یک منبع واحد، یعنی خداوند، صادر میشود و سالک حقیقی کسی است که در هر وضعیتی، رضا و تسلیم خود را حفظ کند و چون و چرا نکند.
- ستور
- چارپا، حیوان اهلی بارکش مانند اسب و الاغ
- امیر
- فرمانروا، صاحب، مالک
- آخر
- آخور، طویله، محل نگهداری چارپایان
- مسیر
- راه، در حال حرکت و سفر
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.