M1:2007 — پس بزرگان این نگفتند از گزاف / جسم پاکان عین جان افتاد صاف

这句诗总结了前文的论点，即在灵性修持的最高境界，身与心的二元对立被消解了。鲁米在此引用“先贤”（بزرگان）的智慧，为自己的观点增加权威性。他想说明，普通人的身体是灵魂的牢笼或载具，但对于“至纯之人”（پاکان）——先知与圣徒——他们的身体已经彻底灵化，不再是障碍，反而成了灵魂完美的镜子与体现。

在上下文里，鲁米将这些圣人的身体比作与灵魂“等重”的珍宝（M1:2006），两者在天平上价值相当。紧接着这句诗，他进一步阐释：圣人的一言一行、一举一动（گفتشان و نفسشان و نقششان），都纯然是“绝对灵魂”（جان مطلق）的展现（M1:2008）。这与那些敌视灵性之人的身体形成鲜明对比，后者的身体只是毫无生气的物质躯壳（جسمست صرف）。

这个观念是苏菲思想的核心之一：通过精神的修炼，物质可以被提升和圣化。圣人的身体不再遵循普通物质的法则，它本身就成了神圣恩典的媒介与奇迹的源头。因此，鲁米说这句话“绝非虚妄”（از گزاف نگفتند），因为它描述的是一种真实可证的灵性境界。

مولانا در این بیت به یک اصل مهم در عرفان اشاره می‌کند: تعالی جسم در پی تعالی روح. او می‌گوید سخن بزرگان و عارفان که جسم انسان‌های پاک (پاکان) را هم‌سنخ و هم‌ذات با جانشان می‌دانند، یک ادعای گزاف و بی‌دلیل نیست، بلکه حقیقتی استوار است.

در ابیات قبل، مولانا توضیح می‌دهد که در نگاه الهی، جسم و جان اولیا از یکدیگر جدا نیستند و همچون یک واحد سنجیده می‌شوند. در اینجا، او این ایده را به اوج می‌رساند. «صاف افتادن» به معنای شفاف شدن، خالص شدن و از میان رفتن کدورت‌ها و حجاب‌های مادی است. وقتی روح انسان از طریق ریاضت و عشق الهی صیقل می‌یابد، این لطافت و نورانیت به جسم او نیز سرایت می‌کند. جسم دیگر یک زندان یا مانع برای روح نیست، بلکه به آینه‌ای شفاف برای آن تبدیل می‌شود. به همین دلیل، در بیت بعدی مولانا می‌گوید که گفتار، نفس و حتی صورت ظاهری این پاکان، همگی تجلی «جان مطلق» است.

این نگاه، دوگانگی رایج میان جسم و جان را در هم می‌شکند. در مسیر سلوک، جسم که در ابتدا نماد کثافت و سنگینی است، آن‌قدر لطیف می‌شود که خود به ابزاری برای تجلی معنویت تبدیل می‌گردد و دیگر تفاوتی ماهوی با جان ندارد.