Čitaj› Knjiga 1› Objašnjenje da kao što je prosjak zaljubljen u velikodušnost i velikodušnog, tako je i velikodušnost velikodušnog zaljubljena u prosjaka; ako je prosjak strpljiviji, velikodušni će doći na njegova vrata, a ako je velikodušni strpljiviji, prosjak će doći na njegova vrata, ali strpljenje prosjaka je njegovo savršenstvo, a strpljenje velikodušnog je njegov nedostatak› Bejt 2756
M1:2756 — آن یکی جودش گدا آرد پدید / و آن دگر بخشد گدایان را مزید
M1:2756
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
این بیت دو نوع بخشندگی را از هم جدا میکند: بخشش انسان که به وجود نیازمند وابسته است تا معنا پیدا کند، و بخشش خداوند که ذاتی است و به نیازمندان هستی و افزونی عطا میکند.
مولانا در اینجا به مقایسهی دو گونه «جود» یا بخشندگی میپردازد. این بیت در ادامهی ابیات قبلی است که گدا را «آینهی جود» معرفی میکند.
مصرع اول، «آن یکی جودش گدا آرد پدید»، به بخشش انسانهای کریم اشاره دارد. سخاوت یک انسان سخی تا زمانی که نیازمندی از راه نرسد، یک کیفیت بالقوه و پنهان است. این گداست که با طلب خود، فرصت ظهور و آشکار شدن این کرم را فراهم میکند. پس بخشندگی انسان، برای فعلیت یافتن، به گدا محتاج است.
مصرع دوم، «و آن دگر بخشد گدایان را مزید»، به بخشندگی خداوند اشاره دارد. «آن دگر» همان حق تعالی است. جود و کرم الهی ذاتی و مطلق است و برای وجود داشتن نیازی به گدا ندارد. برعکس، این بخشندگی خداوند است که خودِ گدا و نیاز او را میآفریند تا تجلی کند. علاوه بر این، بخشش الهی صرفاً رفع نیاز نیست، بلکه «مزید» و افزونی میبخشد؛ یعنی چیزی فراتر از طلب و نیاز سائل به او عطا میکند و مایهی رشد و کمال او میشود. این به آیهی «لَئِن شَكَرتُم لَأَزيدَنَّكُم» (ابراهیم: ۷) نیز اشاره دارد که شکر نعمت، خود زمینهساز افزایش آن است.
- جود
- بخشش، سخاوت، کرم
- آرد پدید
- پدیدار میکند، آشکار میسازد
- مزید
- افزونی، زیادی، برکت
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.