M1:525 — گر نبودی کور زو بگداختی / گرمی خورشید را بشناختی

这句诗紧随前文，将人的“存在”（هستی）比作“盲目且青肿之物”（کور و کبود）。鲁米在此处运用了一个精妙的悖论：正是我们的“盲目”——即我们有限、有缺陷的感知能力——保护了我们。

太阳的意象在苏菲诗歌中常用来指代上帝、真理或绝对实在。它的光与热既是生命之源，又是毁灭性的力量。一个健全的眼睛无法直视太阳，否则会被灼伤致盲。同样，一个有限的被造物，如果能完全“看见”或“认识”无限的造物主，其自身的存在就会像蜡在火前一样“融化”（بگداختی）和消解。因此，我们的“盲目”是一种恩典，一层面纱，使我们得以在上帝的光辉中存在而不被湮灭。

这句诗的核心思想是，我们对上帝的无知和隔绝，并非全然是负面的。它是一种必要的保护机制，是上帝慈悲的一种体现。只有通过渐进的灵性修炼，心灵之眼才能逐渐适应这光芒，最终在“无我”（نیستی）的状态中体验与神圣的合一。

مولانا در بیت پیش، هستی و وجود محدود ما را در برابر هستی مطلق خداوند، «کور و کبود» توصیف می‌کند. این بیت، بخش اول آن تشبیه، یعنی «کوری» را توضیح می‌دهد.

این «کوری» یک نقص صرف نیست، بلکه نوعی رحمت و محافظت است. ما انسان‌ها به دلیل محدودیت‌های وجودی خود، توانایی رویارویی مستقیم با حقیقت بی‌نهایت الهی را نداریم. همان‌طور که چشم غیرمسلح نمی‌تواند مستقیماً به خورشید خیره شود، روح ما نیز تاب تحمل تجلی کامل حق را ندارد. اگر این حجابِ «کوری» یا غفلت نبود و ما می‌توانستیم «گرمی خورشید» حقیقت را بی‌واسطه درک کنیم، وجود فردی و تعین ما همچون موم در برابر آتش «بگداختی» و ذوب می‌شد.

بنابراین، این ناتوانی در شناخت کامل، سپری است که خداوند برای حفظ ما قرار داده است. این کوری، شرط بقای ما در این جهان مادی است تا بتوانیم به تدریج و به اندازه ظرفیت خود به سوی آن حقیقت حرکت کنیم، نه اینکه در اولین مواجهه با آن محو و نابود شویم.