Čitaj› Knjiga 2› Mu'awiya se žali Allahu na Iblisa i traži pomoć› Bejt 2718
M2:2718 — ای بلیس خلق‌سوز فتنه‌جو / بر چیم بیدار کردی راست گو
M2:2718
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
معاویه با بدگمانی ابلیس را خطاب قرار می‌دهد و می‌پرسد که تو با این سابقهٔ شرارت و فتنه‌انگیزی، به چه دلیل مرا برای کار خیری (نماز) بیدار کرده‌ای؟ حقیقت را بگو.
این بیت لحظهٔ رویارویی مستقیم معاویه با ابلیس است. معاویه که برای نماز صبح بیدار شده، متوجه می‌شود که این بیدار کردن، کار ابلیس بوده است. او فریب ظاهر خیرخواهانهٔ این عمل را نمی‌خورد و با شناختی که از ذات «خلق‌سوز» و «فتنه‌جوی» شیطان دارد، می‌داند که نیت خیری در پس این کار نیست.
لحن کلام معاویه، پرسشگرانه و تیزهوشانه است. او ابلیس را با صفات حقیقی‌اش خطاب می‌کند تا نشان دهد که ماهیت او را می‌شناسد و سپس بی‌مقدمه به سراغ اصل مطلب می‌رود: «راست بگو». این درخواست برای صداقت از منبع اصلی دروغ و فریب، کنایه‌آمیز و هوشمندانه است. معاویه در واقع می‌گوید: «من می‌دانم که تو اهل خیر نیستی، پس نیت پنهان و انگیزهٔ واقعی‌ات از این کار به ظاهر نیک را آشکار کن.»
این بیت در داستان، نقطهٔ عطفی است که از شکایت معاویه به درگاه خدا (ابیات قبل) به بازجویی مستقیم از خود ابلیس تغییر جهت می‌دهد و زمینه را برای آشکار شدن ترفندهای پیچیده و روانشناختی شیطان در گمراه کردن انسان‌ها فراهم می‌کند.
- بلیس
- ابلیس، شیطان
- خلق‌سوز
- سوزانندهٔ مردمان، کسی که خلق را به آتش می‌کشد و نابود می‌کند
- فتنه‌جو
- کسی که به دنبال فتنه‌انگیزی، آشوب و گمراهی است
- بر چیم
- برای چه چیزی من را، به چه علت
- راست گو
- حقیقت را بگو
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.