Čitaj› Knjiga 5› Priča o robinji koja je imala pohotne odnose sa magarcem svoje gospodarice, a naučila ga je, poput koze i medvjeda, ljudskim strastima, stavljajući mu tikvu na penis da ne pređe mjeru. Gospodarica je to otkrila, ali nije primijetila detalj s tikvom. Poslala je robinju pod izgovorom daleko, a zatim se spojila sa magarcem bez tikve i neslavno stradala. Robinja se vratila kasno i zavapila: "O, moja dušo i svjetlosti mojih očiju! Vidjela si penis, nisi vidjela tikvu! Vidjela si spolni organ, a nisi vidjela ono drugo!" Svaki manjkav je proklet, tj. svaka manjkava spoznaja i razumijevanje je prokletstvo, inače vanjski manjkavi (tjelesno) nisu prokleti, nego su milostivi. Pročitajte: "Nema grijeha na slijepcu" – time se negira grijeh, prokletstvo, ukor i gnjev.› Bejt 1345
M5:1345 — در حسد شد گفت چون این ممکنست / پس من اولیتر که خر ملک منست
M5:1345
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
خاتون با دیدن رابطهی کنیز و خر، دچار حسادت شد و با خود فکر کرد که اگر چنین کاری شدنی است، او که صاحب خر است برای این کار از کنیز سزاوارتر است.
این بیت لحظهی سقوط اخلاقی و عقلی خاتون را به تصویر میکشد. او که از روی کنجکاوی و برای کشف راز لاغری خرش پنهانی به تماشا ایستاده، با صحنهای روبرو میشود که در ابتدا برایش شگفتآور است. اما این شگفتی به سرعت جای خود را به حسادتی ویرانگر میدهد.
منطق او کاملاً بر اساس مالکیت مادی و نفسانی است: «خر ملک منست». او حق خود را نه بر اساس عقل، شرع یا انسانیت، بلکه بر پایهی مالکیت تعریف میکند. این همان منطق ناقصی است که مولانا در عنوان داستان به آن اشاره میکند: «کیر دیدی کدو ندیدی». خاتون فقط ظاهر لذتبخش ماجرا را میبیند (کیر) اما از جزئیات حیاتی و محافظتکنندهای که کنیز به کار بسته (کدو) غافل است. حسادت و شهوت، چشم او را بر روی درک کامل حقیقت و دیدن خطر کور کرده است.
این بیت نقطهی عطفی در داستان است که در آن، شخصیت از یک ناظر کنجکاو به یک کنشگر حسود و بیفکر تبدیل میشود و خود را برای هلاکت آماده میکند. این سقوط، هشداری است دربارهی نگاه سطحی و ناقصی که تنها بخشی از واقعیت را میبیند و بر اساس آن قضاوت و عمل میکند و در نهایت به نابودی میانجامد.
- اولیتر
- سزاوارتر، شایستهتر
- ملک
- دارایی، مایملک
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.