Čitaj› Knjiga 5› Priča o robinji koja je imala pohotne odnose sa magarcem svoje gospodarice, a naučila ga je, poput koze i medvjeda, ljudskim strastima, stavljajući mu tikvu na penis da ne pređe mjeru. Gospodarica je to otkrila, ali nije primijetila detalj s tikvom. Poslala je robinju pod izgovorom daleko, a zatim se spojila sa magarcem bez tikve i neslavno stradala. Robinja se vratila kasno i zavapila: "O, moja dušo i svjetlosti mojih očiju! Vidjela si penis, nisi vidjela tikvu! Vidjela si spolni organ, a nisi vidjela ono drugo!" Svaki manjkav je proklet, tj. svaka manjkava spoznaja i razumijevanje je prokletstvo, inače vanjski manjkavi (tjelesno) nisu prokleti, nego su milostivi. Pročitajte: "Nema grijeha na slijepcu" – time se negira grijeh, prokletstvo, ukor i gnjev.› Bejt 1368
M5:1368 — زشتها را خوب بنماید شَرَه / نیست چون شهوت بتر ز آفاتِ ره
M5:1368
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
حرص و شهوت، زشتیها را در نظر انسان زیبا جلوه میدهد و به همین دلیل، شهوت بدترین و خطرناکترین آفت در مسیر سلوک و خودشناسی است.
این بیت در دل داستان کنیزک و خاتون و خر قرار دارد و یک نتیجهگیری اخلاقی مهم را بیان میکند. مولانا توضیح میدهد که چگونه شهوتِ لگامگسیخته، مانند یک عینکِ تحریفکننده عمل میکند و قدرت تشخیص انسان را از بین میبرد. در ابیات قبل، او میگوید که شهوت میتواند «خر را مانند یوسف» زیبا نشان دهد. این بیت همان ایده را به یک اصل کلی تبدیل میکند: شهوت (شَرَه) زشتترین چیزها را زیبا و خواستنی جلوه میدهد.
«آفاتِ ره» اشاره به موانع و خطراتی دارد که سالک در مسیر معنوی و روحانی با آنها روبروست. از نظر مولانا، در میان تمام این خطرات - مانند غرور، حسد، خشم و... - هیچکدام به اندازهی شهوت ویرانگر نیست. چرا که شهوت نه تنها انسان را به انجام کارهای پست وامیدارد، بلکه با فریب دادنِ قوهی ادراک، خودِ آن کارها را نیز در نظرش موجه و دلپذیر میسازد. همانطور که خاتون در این داستان، عمل حیوانی و خطرناک خود را به خاطر غلبهی شهوت، لذتبخش و بیخطر میپندارد و در نهایت به شکلی فجیع هلاک میشود.
- شَرَه
- حرص، آزمندی، شهوت شدید و سیریناپذیر
- آفاتِ ره
- خطرات و موانع راه سلوک و طریقت معنوی
- بتر
- بدتر، بدترین
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.