Čitaj› Knjiga 5› Priča o robinji koja je imala pohotne odnose sa magarcem svoje gospodarice, a naučila ga je, poput koze i medvjeda, ljudskim strastima, stavljajući mu tikvu na penis da ne pređe mjeru. Gospodarica je to otkrila, ali nije primijetila detalj s tikvom. Poslala je robinju pod izgovorom daleko, a zatim se spojila sa magarcem bez tikve i neslavno stradala. Robinja se vratila kasno i zavapila: "O, moja dušo i svjetlosti mojih očiju! Vidjela si penis, nisi vidjela tikvu! Vidjela si spolni organ, a nisi vidjela ono drugo!" Svaki manjkav je proklet, tj. svaka manjkava spoznaja i razumijevanje je prokletstvo, inače vanjski manjkavi (tjelesno) nisu prokleti, nego su milostivi. Pročitajte: "Nema grijeha na slijepcu" – time se negira grijeh, prokletstvo, ukor i gnjev.› Bejt 1389
M5:1389 — مرگ بد با صد فضیحت ای پدر / تو شهیدی دیدهای از کیر خر
M5:1389
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
مولانا با طنزی تلخ میگوید این زن که در راه شهوترانی کشته شد، مرگی خفتبار داشت و نمیتوان او را با شهیدان راه حق مقایسه کرد.
این بیت، نقطهی اوج اخلاقی داستان «کنیزک و خاتون» است. پس از توصیف مرگ هولناک و شرمآور خاتون که از تقلید کورکورانهی شهوت کنیزک ناشی شد، مولانا مستقیماً خواننده را خطاب قرار میدهد. او با یک پرسش بلاغی تکاندهنده، تضاد میان دو نوع مرگ را آشکار میکند: مرگ در راه خدا (شهادت) که اوج افتخار است، و مرگ در راه نفس اماره و شهوت حیوانی که نهایت خواری و رسوایی (فضیحت) است.
استفاده از کلمهی «شهید» در اینجا طعنهآمیز و کنایهدار است. مولانا میپرسد آیا کسی که اینگونه در بستر شهوت حیوانی جان میدهد، شایستهی نام «شهید» است؟ پاسخ آشکارا منفی است. این بیت مقدمهای است برای نتیجهگیری عرفانی داستان: نفس انسان مانند همان «خر» سرکش است و اگر انسان تسلیم آن شود، به چنین سرنوشت نکبتباری دچار خواهد شد. مرگ زن، نمادی از هلاکت روحانی کسی است که بدون معرفت و کنترل، خود را فدای امیال نفسانی میکند.
- فضیحت
- رسوایی، بیآبرویی، ننگ
- ای پدر
- ای خواننده، ای سالک؛ عبارتی برای خطاب صمیمانه و آموزگارانه
- شهید
- کشته شده در راه خدا؛ در اینجا با کنایه برای کسی که در راه شهوت مرده به کار رفته است.
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.