Čitaj› Knjiga 5› Priča o robinji koja je imala pohotne odnose sa magarcem svoje gospodarice, a naučila ga je, poput koze i medvjeda, ljudskim strastima, stavljajući mu tikvu na penis da ne pređe mjeru. Gospodarica je to otkrila, ali nije primijetila detalj s tikvom. Poslala je robinju pod izgovorom daleko, a zatim se spojila sa magarcem bez tikve i neslavno stradala. Robinja se vratila kasno i zavapila: "O, moja dušo i svjetlosti mojih očiju! Vidjela si penis, nisi vidjela tikvu! Vidjela si spolni organ, a nisi vidjela ono drugo!" Svaki manjkav je proklet, tj. svaka manjkava spoznaja i razumijevanje je prokletstvo, inače vanjski manjkavi (tjelesno) nisu prokleti, nego su milostivi. Pročitajte: "Nema grijeha na slijepcu" – time se negira grijeh, prokletstvo, ukor i gnjev.› Bejt 1412
M5:1412 — باز مرغان خبیر هوشمند / کردهاند از دانه خود را خشکبند
M5:1412
Značenje · به زبانِ تو — Tvoj jezik · AI
در مقابل انسانهای غافل، انسانهای آگاه و خردمند از لذتهای ظاهری و فریبندهای که در واقع دامی برای هلاکت است، دوری میکنند و خود را گرفتار نمیسازند.
این بیت در ادامهی تمثیل «پرنده، دانه و دام» آمده است که مولانا برای شرح داستان کنیزک و خاتون به کار میبرد. در ابیات قبل، او «عوام» یا مردم غافل را به پرندهای تشبیه میکند که فریب دانه را میخورد و در دام دنیا گرفتار میشود. این دانه، نماد لذتهای ظاهری و شهوات کنترلنشده است؛ همانطور که خاتون، مجذوب ظاهر عمل کنیزک شد اما از «کدو» یا همان شرط احتیاط و معرفت باطنی غافل ماند و هلاک شد.
این بیت، نقطهی مقابل آن تصویر است. «مرغان خبیر هوشمند» نماد عارفان و سالکان راه حق هستند. آنها با بصیرت و آگاهی خود تشخیص میدهند که این دانهی جذاب و فریبنده، در حقیقت طعمهای برای یک دام مرگبار است. در نتیجه، از آن «خشکبند» میکنند، یعنی عامدانه از آن پرهیز کرده و خود را کنار میکشند. این خویشتنداری، نه از سر ناتوانی، بلکه حاصل معرفت و هوشمندی است. آنها میدانند که لذت واقعی در رهایی است، نه در اسارتِ دانهای که به قیمت از دست رفتن همهچیز تمام میشود.
بنابراین، مولانا دو راه را پیش روی انسان میگذارد: راه عوام که به ظاهر لذت مینگرند و در دام میافتند، و راه خردمندان که باطن امور را میبینند و با پرهیز و قناعت، خود را از مهلکه نجات میدهند.
- خبیر
- آگاه، باخبر، دانا
- خشکبند کردن
- پرهیز کردن، امساک کردن، خود را کنار کشیدن
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.