M5:180 — یک زمان کارست بگزار و بتاز / کار کوته را مکن بر خود دراز

Este verso es el clímax de una sección en la que Rumi compara la vida terrenal con una espera en el vestíbulo (دهلیز, dahlīz) del Juez Divino. Hemos sido convocados a este mundo para dar testimonio del pacto primordial con Dios, el «¿No soy Yo vuestro Señor?» al que nuestras almas respondieron «Sí» (Alastu bi-rabbikum? ... Balā). Permanecer en este mundo, apegados a él, es como un testigo que se niega a entrar en la sala del tribunal, prolongando su propia detención en el pasillo.

Rumi, a través de la voz del Profeta que consuela al avergonzado beduino, insta al alma a actuar. La «tarea» (کار, kār) es el acto de desprendimiento, de arrepentimiento sincero, de entregar el «depósito» (amānat) del alma de vuelta a su Creador. Este acto, insiste, no es un proceso largo y arduo que requiera años de esfuerzo; es una decisión, un giro del corazón que puede ocurrir en un solo instante (یک زمان, yak zamān). La dificultad y la duración no están en la tarea misma, sino en nuestra propia resistencia y postergación.

El mensaje es de una urgencia liberadora: «No hagas larga para ti una tarea breve». El sufrimiento, la vergüenza y el sentimiento de estar atrapado —como el beduino en su remordimiento o el alma en el mundo— se perpetúan por la inacción. La solución es un movimiento decisivo: cumplir con el propósito de uno y seguir adelante (بگزار و بتاز, bugzār o batāz). Ya sea que uno viva cien años o un momento más, la oportunidad para esta liberación es siempre ahora.

مولانا در این بیت، به جان انسان هشدار می‌دهد که وظیفه‌ی اصلی‌اش در این جهان، یعنی وفاداری به پیمان ازلی با خداوند (که در عالم ذر با گفتن «بلی» به پرسش «ألست بربکم؟» بسته شد)، کاری است که نباید به تأخیر بیفتد.

او این جهان را به «دهلیز» یا ورودی دادگاه تشبیه می‌کند که ما برای ادای «گواهی» به آن فراخوانده شده‌ایم. این گواهی، همان زندگی مؤمنانه و بازگشت به اصل خویش است. بیت می‌گوید این وظیفه در ذات خود «یک زمان کار» یا امری آنی و لحظه‌ای است. یعنی اگر انسان عزم کند، می‌تواند در یک لحظه از تعلقات دنیوی دل بکند و رو به سوی حق کند. اما این ما هستیم که با لجاجت، تنبلی و غفلت، این «کار کوته» را برای خود به سفری طولانی و پرمشقت تبدیل می‌کنیم.

پیام اصلی بیت، تشویق به اقدام فوری در مسیر معنوی است. مولانا می‌گوید: «بتاز!» یعنی درنگ مکن و با شتاب این امانت را به صاحبش بازگردان و خود را از این حبس و گرفتاری رها کن. این درنگ و تأخیر، تنها رنج ماندن در «دهلیز» دنیا را بیشتر می‌کند.