M1:536 — با چنین غالب خداوندی کسی / چون نمیرد گر نباشد او خسی

这句诗是鲁米一连串颂扬神之伟力的诗句的高潮。在此之前，他列举了神如何从虚无中创造世界，如何用摩西的一根手杖击败法老的千军万马，又如何让耶稣的气息胜过盖伦的所有医术。面对这般无可匹敌、压倒性的神圣力量，任何有自我意识、自认为“有价值”的存在，都会在这神圣的临在中被彻底粉碎。

这里的“死”（نمیرد）并非指肉体的消亡，而是一个苏菲术语，意指“自我”的消解（fana'）。在神的绝对主权面前，人的自我、骄傲、才智都显得微不足道。唯一能“幸存”下来的，是那些认识到自己如“草芥”（خسی）般无足轻重的人。他们因为彻底的谦卑和无我，反而得以在神的光辉中存在。这句诗是一个反问，其核心论点是：若想在神的面前站立，人必须先“死去”——放弃自我的幻觉，承认自己的虚无。这与后面诗句的观点一致，即通往神恩的道路不是靠磨砺智识，而是靠一颗“破碎”之心。

این بیت در ادامهٔ توصیف قدرت بی‌کران خداوند آمده است. مولانا پیش از این، نمونه‌هایی از قدرت الهی را برمی‌شمارد: آفرینش صدها عالم از نیستی، شکستن هزاران نیزهٔ فرعون با یک عصای موسی، و بی‌اثر کردن دانش جالینوس در برابر نَفَس عیسی. پس از این مقدمات، او یک پرسش بنیادین مطرح می‌کند: وقتی انسان با چنین پروردگار غالب و توانایی روبه‌رو می‌شود، واکنش طبیعی و بایسته چیست؟

پاسخ مولانا این است: «مردن». این «مردن» به معنای مرگ جسمانی نیست، بلکه فنای اختیاری و از خود بی‌خود شدن در برابر جلال الهی است. این همان تجربه‌ای است که در عرفان به آن «فنا» می‌گویند؛ یعنی شکستن «من» و تسلیم کامل در برابر ارادهٔ حق. به بیان دیگر، هرکس که ذره‌ای شرافت و ارزش در وجودش داشته باشد (یعنی «خس» و خاشاک نباشد)، در مواجهه با این عظمت، جز محو شدن و مردن از خودیِ خود، چاره‌ای ندارد.

مفهوم ضمنی بیت این است که اگر کسی در برابر این قدرت الهی دچار تحول و شکستگی نشود و همچنان بر «منیت» خود پافشاری کند، این نشانهٔ بزرگی و قدرت او نیست، بلکه دلیل پستی و بی‌ارزشی مطلق اوست. او مانند خس و خاشاکی است که آن‌قدر ناچیز است که حتی شایستگی «مردن» در برابر عظمت خداوند را هم ندارد. این بیت، تکبر و عقل جزئی را که در داستان وزیر نمود یافته است، به چالش می‌کشد و راه رهایی را نه در самоутверدی، بلکه در خودشکستگی و تسلیم می‌داند.