M2:1800 — کان به غیر آب لطف کردگار / کم نگردد از درون مرد کار

مولانا در ابیات پیشین، عبادت انسان را به نماز زنی «مستحاضه» تشبیه می‌کند که با وجود آلودگی به خون، از روی رحمت الهی پذیرفته می‌شود. او می‌گوید همان‌طور که نماز آن زن به خون آلوده است، ذکر و عبادت ما نیز به «تشبیه» (مانند کردن خدا به مخلوقات) و «چون» (پرسش از چگونگی ذات حق) آلوده است.

سپس مولانا یک تفاوت اساسی را بیان می‌کند: خون یک پلیدی ظاهری است و با آب شسته می‌شود. اما آلودگی‌های باطنی، یعنی کج‌فهمی‌ها و ناخالصی‌های پنهان در نیت و اندیشه‌ی ما، بسیار عمیق‌تر هستند. این نجاست‌های درونی را نمی‌توان با ابزارهای معمولی پاک کرد.

این بیت تأکید می‌کند که تنها «آب لطف پروردگار» می‌تواند درون «مرد کار» (سالک راه حق) را از این آلودگی‌ها بشوید. «مرد کار» کسی است که اهل عمل و مجاهدت روحانی است، اما حتی تلاش او نیز به‌تنهایی کافی نیست. پاکی کامل باطن، موهبتی الهی و نتیجه‌ی مستقیم رحمت و عنایت خداوند است، نه صرفاً محصول کوشش بنده.