Lesen› Buch 5› Die Geschichte der Sklavin, die mit dem Esel der Herrin ihre Lust befriedigte und ihn wie eine Ziege oder einen Bären menschliche Lust gelehrt hatte, und einen Kürbis in den Penis des Esels steckte, damit er das Maß nicht überschreite. Die Herrin erfuhr davon, sah aber die Feinheit des Kürbisses nicht. Sie schickte die Sklavin unter einem Vorwand auf einen weiten Weg und kam mit dem Esel ohne Kürbis zusammen und starb in Schande. Die Sklavin kam spätabends zurück und klagte: „O mein Leben und o mein Augenlicht, du sahst den Penis, sahst aber den Kürbis nicht; du sahst das Glied, sahst aber das andere nicht. Jeder Mangelhafte ist verflucht.“ Das heißt, jeder unvollkommene Blick und Verstand ist verflucht. Wenn nicht, so sind die äußerlich Mangelhaften begnadet und nicht verflucht. Lies: „Auf den Blinden liegt keine Last.“ Er verneinte die Last, den Fluch, den Tadel und den Zorn.› Vers 1378
M5:1378 — علم دیگ و آتش ار نبود ترا / از شرر نه دیگ ماند نه ابا
M5:1378
Bedeutung · به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
اگر دانش و آگاهی لازم برای کار با نیروهای قدرتمند (مانند شهوت یا معنویت) را نداشته باشی، کوچکترین اشتباهی همهچیز را نابود خواهد کرد.
این بیت در میانهٔ داستان کنیزک و خاتون و خر قرار دارد و هشداری است دربارهٔ اقدام به کاری بدون داشتن علم و بصیرت کافی. مولانا با استفاده از تمثیل آشپزی، نکتهای عمیق را بیان میکند: برای پختن غذا، فقط داشتن دیگ و آتش کافی نیست؛ بلکه باید «علم» استفاده از آنها را نیز داشت. باید دانست که چه مقدار آتش برای چه نوع دیگی مناسب است و چگونه باید آن را کنترل کرد.
در داستان، خاتون فقط ظاهر عمل کنیزک را دید (دیگ)، اما از «دقیقهٔ کدو» که همان دانش کنترلکننده بود (علم آتش) غفلت کرد. او شهوت (آتش) را دید اما ابزار مهار آن را نشناخت. نتیجهٔ این جهل، نابودی کامل بود. «شرر» یا جرقهٔ کوچک در اینجا همان اقدام ناآگاهانهٔ خاتون است که به فاجعهای بزرگ، یعنی مرگ وحشتناک او، منجر شد. «دیگ» کالبد و جسم او بود و «ابا» یا غذا، لذت و کامجوییای بود که در پی آن بود. در این بیدانشی، او هم جسم خود را از دست داد و هم به لذت نرسید.
این تمثیل فراتر از داستان رفته و به یک اصل کلی در زندگی معنوی و اخلاقی اشاره دارد: هر نیروی قدرتمندی، از شهوت و غضب گرفته تا عشق و سلوک روحانی، مانند آتش است. نزدیک شدن به این آتش بدون معرفت، راهنما و ابزار کنترل، نتیجهای جز سوختن و نابودی ندارد. ناقص دیدن و فهم ناقص، همانطور که در عنوان بخش آمده، «ملعون» است، یعنی دور از رحمت و موجب هلاکت.
- ار
- اگر
- ترا
- تو را
- شرر
- جرقه، اخگر آتش
- ابا
- خوراک، غذا، آنچه با نان خورده میشود
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.