Lesen› Buch 5› Eine Geschichte zur Antwort auf den Fatalisten und zum Beweis der Willensfreiheit und der Gültigkeit von Befehl und Verbot, und zur Erklärung, dass die Entschuldigung des Fatalisten in keiner Religion und in keinem Glauben akzeptiert wird und keine Befreiung von der Strafe für die begangene Tat bewirkt, so wie Iblis, der Fatalist, keine Befreiung fand, als er sagte: „Weil Du mich in die Irre geführt hast.“ Und das Wenige deutet auf das Viele hin.› Vers 3087
M5:3087 — آن دروگر حاکم چوبی بود / وآن مصور حاکم خوبی بود
M5:3087
Bedeutung · به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
این بیت با آوردن مثالهایی ملموس توضیح میدهد که همانطور که یک صنعتگر بر مادهٔ خام خود تسلط کامل دارد، انسان نیز بر جمادات و امور بیاختیار حاکم است.
مولانا در این بخش از مثنوی، در حال بحث دربارهٔ مسئلهٔ پیچیدهٔ جبر و اختیار است. او استدلال میکند که انسان دارای اختیار است، اما این اختیار در برابر اختیار مطلق خداوند قرار دارد. برای روشن کردن این مفهوم، او به مقایسهای دست میزند.
همانطور که یک نجار (دروگر) بر چوبی که در دست دارد کاملاً مسلط است و هر شکلی که بخواهد به آن میدهد، و همانطور که یک نقاش (مصور) بر «زیبایی» که خلق میکند حاکم است و آن را آنگونه که میخواهد به تصویر میکشد، انسان نیز بر اشیاء و موجودات بیجان (جمادات) قدرت و حاکمیت دارد. این قدرت، نمونهٔ کوچکی از «اختیار» است.
این بیت و بیت بعدی (که به آهنگر و بنّا اشاره دارد) مقدمهای هستند برای بیان یک نکتهٔ کلیدی: اگر اختیار ما در برابر جمادات اینچنین روشن است، پس چگونه میتوان قدرت خداوند بر «اختیار» ما را انکار کرد؟ خداوند، بدون نیاز به ابزار، بر اراده و اختیار ما حاکم است، همانگونه که نجار بر چوبش. اما این حاکمیت الهی، اختیار انسان را نفی نمیکند، بلکه آن را در بر میگیرد و جهت میدهد.
- دروگر
- نجار، کسی که با چوب کار میکند
- مصور
- نقاش، صورتگر
- حاکم
- فرمانروا، مسلط، دارای اختیار کامل
- خوبی
- زیبایی، نیکی
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.