Lesen› Buch 5› Eine Geschichte zur Antwort auf den Fatalisten und zum Beweis der Willensfreiheit und der Gültigkeit von Befehl und Verbot, und zur Erklärung, dass die Entschuldigung des Fatalisten in keiner Religion und in keinem Glauben akzeptiert wird und keine Befreiung von der Strafe für die begangene Tat bewirkt, so wie Iblis, der Fatalist, keine Befreiung fand, als er sagte: „Weil Du mich in die Irre geführt hast.“ Und das Wenige deutet auf das Viele hin.› Vers 3090
M5:3090 — قدرت تو بر جمادات از نبرد / کی جمادی را از آنها نفی کرد
M5:3090
Bedeutung · به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
همانطور که قدرت و اختیار تو برای تغییر شکل اشیاء بیجان، اصل وجود و ماهیت آنها را نفی نمیکند، قدرت مطلق خداوند نیز اختیار و ارادهٔ انسان را از بین نمیبرد.
مولانا در این بخش از مثنوی، به یکی از پیچیدهترین مسائل کلامی، یعنی نسبت میان اختیار انسان و قدرت مطلق خداوند، میپردازد. او برای سادهسازی این مفهوم، از یک مثال ملموس استفاده میکند.
او میگوید: به خودت نگاه کن. تو به عنوان یک انسان، بر اشیاء بیجان (جمادات) مانند چوب، سنگ و آهن قدرت و تسلط داری. یک نجار میتواند چوب را به میز و صندلی تبدیل کند و یک آهنگر، آهن را به شمشیر. این «قدرت» تو بر آنها، نتیجهٔ «اختیار» و ارادهٔ توست. اما آیا این قدرت تو، ماهیت آن اشیاء را از بین میبرد؟ آیا چوب دیگر چوب نیست؟ خیر. قدرت تو، وجود و «چوب بودن» چوب را نفی نمیکند، بلکه آن را در راستای ارادهٔ تو به کار میگیرد.
مولانا این مثال را به رابطهٔ انسان و خدا تعمیم میدهد. او استدلال میکند که قدرت مطلق و فراگیر خداوند بر مخلوقات، به همان شکل عمل میکند. قدرت الهی، اختیار و ارادهٔ انسان را «نفی» یا نابود نمیکند، بلکه آن را در بر میگیرد. همانطور که قدرت تو بر جمادات، وجود آنها را محو نمیکند، قدرت خداوند بر انسان نیز وجود اختیار او را از بین نمیبرد. بنابراین، انسان نمیتواند گناهان خود را به گردن تقدیر و جبر الهی بیندازد، زیرا ارادهٔ او همچنان در این میان حاضر و مؤثر است.
- جمادات
- موجودات بیجان، اشیاء بیحرکت مانند سنگ و چوب
- از نبرد
- در نتیجهٔ کار و کوشش، از طریق به کارگیری قدرت
- کی
- چه وقت، چه زمانی (در اینجا برای پرسش انکاری به کار رفته، یعنی «هرگز»)
- جمادی
- بیجان بودن، حالت جماد بودن
- نفی کرد
- انکار کرد، از بین برد، سلب کرد
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.