Lesen Buch 6 Der Murid antwortet und tadelt die Spötterin für ihren Unglauben und ihr sinnloses Gerede Vers 2080

M6:2080 — جمله ظاهرها به پیش این ظهور / باشد اندر غایت نقص و قصور

جمله ظاهرها به پیش این ظهورباشد اندر غایت نقص و قصور
✦ Diesen Beyt auf Deutsch rendern

M6:2080

❋ ❋ ❋

شرحِ سروش — aus seinen aufgezeichneten Masnawi-Vorlesungen

عبدالکریم سروش از درس‌گفتارهای مثنوی ↗

این متن بر پایهٔ سخنرانی‌های ضبط‌شدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.

ترجمه و معنا

ترجمه به فارسی روان: تمام نمودهای ظاهری جهان، در برابر این ظهور (تجلی حق در انسان کامل)، در نهایتِ نقص و کاستی قرار دارند. معنا: این بیت بیان می‌کند که هر آنچه در عالم به ظاهر می‌نماید، در قیاس با عظمت و کمال تجلی مردان خدا، ناچیز و ناکامل است.

شرح

این بیت پرمغز مولانا، در ادامهٔ سخنانی می‌آید که از عظمت و نفوذ مردان الهی و اولیای حق پرده برمی‌دارد. او می‌گوید، فرض کنید کسی باطن‌بین نیست و نمی‌تواند سرِّ این مردان را درک کند. اما حتی اگر به ظاهرشان بنگرد و بخواهد بر مبنای آن قضاوت کند، باز هم کمال و قدرتشان آشکار است. این «ظهور» که مولانا از آن سخن می‌گوید، دقیقاً همین جلوهٔ پیدا و نمایان اولیای خداوند است: حضورشان در جهان، نفوذشان در نفوس انسانی، برکات و رحمت‌هایی که از وجودشان ساطع می‌شود، و تصرفاتشان در عالم که به تغییر و کمال آدمیان می‌انجامد. این «مردان الهی» نه تنها باطن‌شان سرشار از حقیقت است، بلکه ظاهرشان نیز خود گواهی بی‌چون‌وچرا بر آن باطن است.

در واقع، مولانا در اینجا به تأثیری شگرف اشاره می‌کند که اولیای خداوند در سیر تمدن انسانی و رهاندن آدمیان از وحشیت به سوی کمال داشته‌اند. آن‌ها نه فقط الهام‌بخش معنوی، که معماران حقیقی فرهنگ و تمدن‌اند. «ظاهرها»یی که مولانا آن‌ها را «در غایت نقص و قصور» می‌شمرد، شامل تمامی جلوه‌های دیگر عالم، از قدرت‌های دنیوی گرفته تا زیبایی‌های گذرا، در برابر این «ظهور» قد برافراشته‌اند. هیچ ظاهری، هرچند بزرگ و عظیم بنماید، در قیاس با ظهور حق در انسان کامل، تمام و کمال نیست. این دیدگاه، نگاهی عمیق به مراتب وجودی و ارزش‌گذاری بر «انسان ربانی» است که خود کانون و قطب عالم قرار می‌گیرد و معیار سنجش همهٔ ظواهر دیگر می‌شود. به همین دلیل است که مولانا به تمثیل خفاشان و پف کردن به شمع حق می‌پردازد؛ آنان که این ظهور را نمی‌بینند یا می‌خواهند خاموشش کنند، تنها خویشتن را از نور محروم می‌سازند، چرا که این ظهور به خودی خود چنان پرفروغ است که هیچ کمینه‌ای نمی‌تواند آن را به قصور بکشاند یا نقصانی در آن پدید آورد.

نکات کلیدی

  • «این ظهور» اشاره به تجلی حق در «مردان الهی» دارد، نه صرفاً هر گونه ظهور زمینی.
  • کمال اولیای حق نه تنها در باطن، بلکه در ظاهر و اعمالشان نیز آشکار و نمایان است.
  • تأثیر این مردان در تمدن‌سازی و رهاندن انسان‌ها از وحشیت، بی‌همتا و برتر از هر پدیدهٔ ظاهری دیگر است.
  • هر آنچه جز ظهور حق در انسان کامل، در نهایت خود ناقص و ناتمام است.
  • مولانا این ظهور را چنان نیرومند می‌داند که هیچ کس قادر به خاموش کردن آن نیست، بلکه انکارکنندگان تنها خود را محروم می‌سازند.

Sources: d6-s47 · 00:41:01

به زبانِ تو — Deine Sprache · AI

Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited

Your conversation stays on this device unless you share it.

What readers asked

No questions shared yet — yours could be the first.