Lesen› Buch 6› Jaʿfar (möge Allah mit ihm zufrieden sein) kam allein, um die Festung einzunehmen. Der König der Festung beriet sich, wie er ihn abwehren könnte. Sein Wesir sagte zum König: »Seht euch vor, gebt euch hin und wagt keinen Frevel der Ignoranz, denn dieser Mann ist ein Held und besitzt von Gott eine große Stärke in seiner Seele.« Usw.› Vers 3100
M6:3100 — نه همه ملک جهان دون دهد / صد هزاران ملک گوناگون دهد
M6:3100
شرحِ سروش — aus seinen aufgezeichneten Masnawi-Vorlesungen
این متن بر پایهٔ سخنرانیهای ضبطشدهٔ دکتر سروش دربارهٔ مثنوی بازنویسی شده است. بازبینی نهایی توسط ایشان انجام نشده.
ترجمه و معنا
ترجمه به فارسی روان: نه تنها مُلک (پادشاهی) فرومایه این جهان را عطا میکند، بلکه صدها هزار مُلک گوناگون دیگر را میبخشد. معنا: این بیت بیان میکند که خداوند نه تنها فرمانروایی این جهان فانی را میدهد، بلکه قلمروها و پادشاهیهای بیشمار و متنوع دیگری را نیز به بندگان خود عطا میکند که فراتر از ادراک ماست.
شرح
این بیت اشاره به گستردگی بیکران فیض و عطای الهی دارد. مولوی اینجا تأکید میکند که خداوند نه تنها مُلک فرومایه و محدود این جهان را، که ما آن را سراسر هستی میپنداریم، به ما میبخشد، بلکه صدها هزار مُلک و قلمرو دیگر در گنجینهٔ هستی دارد که هر کدام جلوهای از جمال و جلال اوست. در نگرش مولانا، این عالم صورتیست که از بیصورتی برآمده و در هر ذرهای، بینهایت جلوه پنهان است. همانطور که جهان آینهٔ جمال الهیست و هر آینه به قدر ظرفیت خود تجلی حق را انعکاس میدهد، این «مُلکهای گوناگون» نیز نشانگر کثرت مظاهر وحدت حق هستند. این گسترهٔ بیکران، ما را به این سوق میدهد که از محدودیتهای ادراکی فراتر برویم و به یاد آوریم که آنچه میبینیم، تنها بخشی بسیار ناچیز از کل هستی است. این فراوانی بخشایش، دعوتیست به تأمل در غنای مطلق مبدأ هستی و خروج از تنگنظری که تنها به «مُلک جهان دون» چشم دوخته است. خداوند، «بحرصفت» است؛ دریایی مواج از معارف و مظاهر که این جهانِ ما تنها جزیرهایست در آن بحر. این بیت، به گواهی مولانا، به انسان یادآور میشود که تنها به این ساحل نچسبد و بداند که آن سوی افقِ ادراک او، قلمروهایی بیشمار از آفرینش و آفریننده هستی دارد که چشم ما از دیدن آن قاصر است، اما قلب عارف آن را حس میکند.
نکات کلیدی
- جهان فانی ما تنها بخش کوچکی از گسترهٔ بیکران آفرینش است.
- عطای الهی فراتر از درک و انتظار ماست؛ خداوند مُلکهای بیشماری میبخشد.
- این کثرت مُلکها، تجلیِ وحدت الهی در مظاهر گوناگون است.
- محدودنگری به این جهانِ دون، غفلت از گسترهٔ بیمنتهای فیض حق است.
Sources: d6-s69 · 09:06:00 d6-s69 · 11:22:00 s01 [framing the whole project] s02 [the arabic preamble & the "quran in persian" claim] s04 [the deepest m1:1 شرح]
This text was reconstructed from Dr. Abdolkarim Soroush's recorded Masnavi lectures. It has not been reviewed and approved by him.
Translation & meaning
Translation: Not merely the lowly kingdom of this world He bestows; / Hundreds of thousands of diverse kingdoms He grants. Meaning: This verse asserts that God not only grants dominion over this ephemeral world but also bestows countless, diverse realms and sovereignties beyond our comprehension.
Explanation
This verse speaks to the boundless expanse of divine grace and bounty. Rumi here emphasizes that God bestows upon us not only the 'lowly' and limited kingdom of this world—which we often mistake for the entirety of existence—but also possesses hundreds of thousands of other realms and dominions within the treasury of being, each a manifestation of His beauty and majesty. In Rumi's worldview, this manifest world of forms emanates from the Formless, and in every particle, infinite manifestations lie hidden. Just as the world is a mirror of divine beauty, and each mirror reflects God's manifestation according to its capacity, these 'diverse kingdoms' are also indicators of the multiplicity of the manifestations of divine unity. This boundless expanse urges us to transcend our perceptual limitations and remember that what we see is only a very small part of total existence. This abundance of giving is an invitation to contemplate the absolute richness of the Origin of being and to abandon the narrow-mindedness that fixates solely on the 'lowly kingdom of the world.' God, as Rumi often says, is 'sea-like'; a surging ocean of knowledge and manifestations, of which our world is but an island. This verse, according to Rumi, reminds humanity not to cling solely to this shore but to know that beyond the horizon of its perception, countless realms of creation and Creator exist, which our eyes are unable to see, but the mystic's heart perceives.
Key takeaways
- Our ephemeral world is a mere fraction of creation's boundless expanse.
- Divine bounty far exceeds our perception and expectation; God bestows countless realms.
- This multiplicity of kingdoms is a manifestation of divine unity in diverse forms.
- Fixating on this 'lowly world' means overlooking the infinite scope of God's grace.
Sources: d6-s69 · 09:06:00 d6-s69 · 11:22:00 s01 [framing the whole project] s02 [the arabic preamble & the "quran in persian" claim] s04 [the deepest m1:1 شرح]
به زبانِ تو — Deine Sprache · AI
Discussion — Ask about this beyt — answered from the Masnavi, every verse cited
Your conversation stays on this device unless you share it.
What readers asked0
No questions shared yet — yours could be the first.