M6:790 — روز عاشورا نمی‌دانی که هست / ماتم جانی که از قرنی بهست

این بیت در بطن داستانی قرار دارد که مولانا برای نقد عزاداری‌های سطحی و ظاهری شیعیان حلب در زمان خود نقل می‌کند. شاعری غریب و ناآگاه به شهر حلب می‌رسد و با دیدن شیون و زاری مردم در روز عاشورا، گمان می‌کند که بزرگ یا امیری از شهر درگذشته است. او با این تصور که می‌تواند از این فرصت برای کسب درآمد استفاده کند، جلو می‌رود و می‌پرسد چه کسی مرده تا برایش مرثیه‌ای بسراید و پولی بگیرد.

پاسخ تند یکی از عزاداران که در این بیت آمده است، جهل شاعر را به رخش می‌کشد. او با لحنی سرزنش‌آمیز می‌گوید: «آیا تو نمی‌دانی که امروز عاشوراست؟» این پرسش، صرفاً برای اطلاع‌رسانی نیست، بلکه نشان‌دهندۀ شگفتی از این است که کسی می‌تواند از چنین واقعهٔ عظیمی بی‌خبر باشد.

مصراع دوم، «ماتم جانی که از قرنی بهست»، عظمت شخصیت امام حسین (ع) را بیان می‌کند. مولانا از زبان آن مرد می‌گوید که این سوگواری برای یک فرد عادی نیست، بلکه برای «جانی» است که ارزش او از یک «قرن» (که می‌تواند به معنای یکصد سال، یک نسل کامل، یا مردم یک دوران باشد) والاتر است. این تعبیر نشان می‌دهد که فقدان او، ضایعه‌ای فراتر از مرگ یک انسان و معادل از دست رفتن برکت و حقیقت یک دوران است. در واقع، این بیت تقابلی است میان نگاه کاسبکارانه و مادی شاعر و نگاه معنوی و ارزشی عزاداران به امام حسین (ع).